Oxfam waxay ka digaysaa in Soomaaliya ay u dhowdahay in ay gasho xaalad gaajo ah maadaama amniga cuntada uu sii xumaado

GOOBJOOG NEWS | MOGADISHU: Hay'adda gargaarka Oxfam ayaa ka digtay in Soomaaliya ay u socoto “si khatar ah u dhow masiibo” ka dib markii xog cusub oo amniga cuntada ah ay muujisay in in ka badan lix milyan oo qof ay ku sugan yihiin gaajo daran.

Ka falcelinaya natiijooyinka ay soo saartay Qaybinta Heerarka Amniga Cuntada ee Isku-dhafan (IPC), Oxfam ayaa sheegtay in ku dhawaad hal qof oo saddex Soomaali ah uu la tacaalayo helitaanka cunto, iyadoo ku dhawaad 1.9 milyan oo qof ay wajahayaan heerar degdeg ah oo gaajo ah.

Ururka ayaa sheegay in xaaladaha abaaraha sii xumaanaya, kororka qiimaha cuntada iyo yaraanta maalgelinta ay ku riixayaan bulshooyinka nugul inay u dhowdahay xaaladaha gaajo, gaar ahaan qaybo ka mid ah gobolka Bay oo ay ku jiraan degmada Burhakaba.

“Saddex xilli roobaad oo sabool ah ayaa bulshooyinka dalka ku riixay khatar gaajo,” ayuu yiri hogaamiyaha gargaarka bini'aadantinimo ee Oxfam ee Soomaaliya Sameer Kariya war-saxaafadeed.

Qiimaynta IPC ee ugu dambeysay ayaa ka digtay in roobabka Gu ee guuldareystay ama hoos u dhaca ay ka dhici karaan bilaha Abriil ilaa Juun ay sii xumeyn karaan amniga cuntada iyo nafaqo-xumada daran ee dhowr gobol oo horey u saameeyay abaaraha iyo barakaca.

Marka la eego Oxfam, ilaha biyaha ee qallalan, khasaaraha xoolaha iyo guuldarada dalagga ayaa qasbay qoysaska inay ka tagaan guryahooda si ay u raadiyaan biyo iyo daaq, halka dumarka iyo carruurta ay ka mid yihiin kuwa ugu xun ee saameynta leh.

Hay'adda ayaa sidoo kale xiriir la siisay kororka kharashyada nolosha ee Soomaaliya iyo xasilooni darrooyinka ka jira Bariga Dhexe, iyadoo sheegtay in qiimaha cuntada uu kor u kacay 30% iyo qiimaha shidaalka 50% sababo la xiriira carqalado saameynaya ganacsiga gobolka iyo waddooyinka sahayda.

Marka loo eego Soomaaliya, xaaladda bini'aadantinimo ee sii xumaanaysa waxay ka dhigeysaa caqabadda weyn maadaama dalka uu isla mar ahaantaana la dagaallamayo amni darro, shokyada cimilada iyo cadaadiska dhaqaale isagoo isku dayaya inuu ka soo kabto tobankii sano ee khilaafka.

Hay'adaha gargaarka ayaa si joogto ah uga digaya in go'aanada maalgelinta ay hoos u dhigayaan hawlgallada bini'aadantinimo xilli baahida ay si weyn u korodhay bulshooyinka ay saameeyeen abaaraha.

Qorshaha Baahiyaha Bini'aadantinimo iyo Jawaabta 2026 ayaa qiyaasaya in 4.8 milyan oo qof oo ku sugan Soomaaliya ay u baahan yihiin gargaarka bini'aadantinimo, in kasta oo kaliya 2.4 milyan oo qof hadda la beegsanayo iyadoo la tixgelinayo maalgelinta xaddidan.

“Dunidu waa inaysan sugin in gaajo la shaaciyo ka hor inta aan la dhaqaaqin,” ayay Oxfam tiri, iyadoo ka digaysa in dib u dhacyada gaarsiinta gargaarka ay keeni karaan dhimasho haddii xaaladuhu sii xumaadaan.