Qayb ka mid ah Soomaaliya oo khatar ugu jirta abaar markii ugu horeysay tan iyo 2022

Abaartu waxay dhacdaa marka ugu yaraan 20% guryaha ku yaal aag ay la kulmaan baahi daran oo cunto ah.

Degmo ku taalla koonfurta Soomaaliya ayaa khatar ugu jirta abaar, warbixin ay soo saartay Qaramada Midoobay (QM) ayaa sheegtay khamiistii, markii ugu horeysay ee qayb ka mid ah dalka ay gaarto heerka cunto yari ee sidaas u daran tan iyo 2022.

Mid ka mid ah dalalka ugu badan ee cunto yari ka jirto adduunka sababo la xiriira abaaraha soo noqnoqda, colaadaha iyo faqri, Soomaaliya waxay ugu dambeysay inay la kulanto abaar sanadkii 2011, markii ku dhawaad 250,000 qof ay dhinteen, waxayna ku dhowdahay 2017 iyo 2022.

Markan, go'yaasha caalamiga ah ee caawinta shisheeye iyo saameynta dagaalka Maraykanka (US) ee Israa'iil ku haysto Iiraan ayaa adkeynaya dadaallada lagu xallinayo cunto yari ka dhalatay roobab aan guuleysan iyo amni darro sii socota.

In ka badan saddex meelood meel carruurta yaryar ee ku sugan Degmada Burhakaba ee gobolka Bay ee koonfurta Soomaaliya, oo lagu qiyaasay inay leedahay dad ku dhow 200,000, ayaa la ildaran nafaqo darro daran, sida ku xusan warbixinta ay soo saartay Qaybinta Falanqaynta Amniga Cuntada (IPC).

“Falanqaynta IPC waxay ogaatay in Degmada Burhakaba ay khatar ugu jirto abaar iyadoo la tixgelinayo senaryo xun oo suurtagal ah oo ah roobabka Gu (xilli) ee guuldareystay, qiimaha cuntada oo kor u kacay iyo bixinta caawinta amniga cuntada ee bini'aadamka oo ka hooseysa tan la filayay,” ayaa lagu yiri warbixinta.

Abaartu waxay dhacdaa marka ugu yaraan 20% guryaha ku yaal aag ay la kulmaan baahi daran oo cunto ah, ugu yaraan 30% carruurta ay la ildaran nafaqo darro daran, iyo laba ka mid ah 10,000 qof oo maalin kasta dhimanaya sababo la xiriira gaajo.

Tirada Soomaalida la kulmaysa heerar dhibaato cunto ah ama ka sii xun waxay ahayd ku dhawaad 6 milyan. Taasi waxay ka hooseysaa 6.5 milyan oo la soo sheegay bishii Febraayo laakiin ka xun 5.5 milyan oo la saadaaliyay muddadan sababo la xiriira roobab ka xun sidii la filayay.

Go'yaasha caalamiga ah ee caawinta shisheeye, oo ay hogaaminayso Maraykanka, ayaa si weyn u dhimay taageerada Soomaaliya.

Warbixinta IPC ayaa sheegtay in caawinta bini'aadantinimo ee muddada Abriil-Juun ay si weyn u kordhisay, laakiin wali waxay daboolaysay kaliya 12% kuwa la kulmaya heerar dhibaato cunto ah ama ka sii xun.

“Soomaaliya waxay khatar ugu jirtaa inay noqoto mid ka mid ah dhibaatooyinka ugu waaweyn ee ‘xilligii ka dib caawinta’: meel baahida ay korodhay, badbaadadu ay noqotay mid qaali ah, iyo jawaabtu ay yaraaneyso,” ayuu yiri Daud Jiran, agaasimaha dalka Soomaaliya ee Mercy Corps, koox caawinta.