Hay'adaha Qaramada Midoobay ayaa ka digaya in Soomaaliya khatar ugu jirto gaajo dib u soo laabasho maadaama ay xaalada gaajada sii xumaaneyso

Ku dhawaad 6 milyan oo qof ayaa wajahaya amni darro cunto oo daran halka khatarta gaajada ay ka soo ifbaxayso koonfur-galbeed Soomaaliya, hay'adaha ayaa sheegay.

Hay'adaha Qaramada Midoobay ayaa khamiistii ka digay in Soomaaliya ay wajahayo xaalada gaajo oo si degdeg ah u xumaaneysa taasoo qeyb ka mid ah dalka ku riixi karta gaajo haddii aan la sameynin tallaabooyin bini'aadantinimo oo degdeg ah iyo maalgelin caalami ah oo kordhisa.

Bayaan wadajir ah, Hay'adda Qaramada Midoobay ee Cuntada iyo Beeraha (FAO), Xafiiska Isuduwidda Arrimaha Bini'aadantinimo (OCHA), UNICEF iyo Barnaamijka Cuntada Adduunka (WFP) ayaa sheegay in ku dhawaad 6 milyan oo qof – qiyaastii 31% dadka Soomaaliya – la filayo inay wajahaan amni darro cunto oo daran inta u dhaxaysa Abriil iyo Juun 2026.

Hay'adaha ayaa sheegay in ku dhawaad 1.9 milyan oo qof ay horey u wajahaan heerar degdeg ah oo gaajo ah, tiro korodhay saddex jeer in ka yar hal sano, sida lagu sheegay falanqaynta ugu dambeysay ee Heerka Amniga Cuntada ee Isku-dhafan (IPC).

Digashada waxaa ku jirta khatar gaajo oo la xaqiijiyay oo ka jirta degmada Burhakaba ee gobolka Bay ee Soomaaliya, halkaas oo abaaraha sii xumaanaya, kororka qiimaha cuntada iyo caawimaad bini'aadantinimo oo aan ku filnayn ay xaaladaha ku riixi karaan masiibo haddii xilliga roobka hadda socda uu guuldareysto.

Hay'adaha ayaa ku baaqay in si degdeg ah loo kordhiyo caawimaad bini'aadantinimo oo badbaado leh, oo ay ku jiraan amniga cuntada, nafaqada, caafimaadka iyo adeegyada WASH ee dadka ku jira IPC Heerka 3 iyo ka sareeya, oo ay ku jiraan kuwa khatar ugu jira gaajo. Waxay sheegeen in maalgelin joogto ah oo la saadaalin karo ay muhiim u tahay in laga hortago masiibo bini'aadantinimo.

Etienne Peterschmitt, wakiilka FAO ee Soomaaliya, ayaa ka digay bayaan ka soo baxay in dalka uu “ku sugan yahay geeska khatarta gaajo mar kale” sababo la xiriira abaaraha, kororka qiimaha cuntada iyo shidaalka iyo khatarta sii kordheysa ee fatahaadaha la xiriira El Nino.

Wakiilka UNICEF Soomaaliya, Sandra Lattouf, ayaa sheegtay in carruurta ku sugan Soomaaliya ay wajahayaan “xaalad si degdeg ah u xumaaneysa” waxayna adkeysay in “waqti uu ka dhammaanayo.”

Mas'uulka WFP, Hameed Nuru, ayaa ka digay in “dib u dhac kasta uu keeni karo dhimasho” maadaama qoysasku ay dhammeeyeen hababkooda la qabsiga ah iyo caawimaad degdeg ah oo aad u xadidan.

Isagoo la hadlayay warbaahinta Geneva iyada oo loo marayo xiriir muuqaal ah, George Conway ayaa sheegay in xaaladdu ay sii xumaaneyso “ka dhakhso badan sidii la filayay.”

Carruurta ayaa qaadaysa culeyska ugu weyn ee xaalada, sida ay sheegayaan hay'adaha. Ku dhawaad 1.9 milyan oo carruur ah ayaa si daran u nafaqo darro, oo ay ku jiraan qiyaastii 493,000 oo la ildaran nafaqo darro daran.

“Kuwaas, ku dhawaad nus milyan ayaa si daran u nafaqo darro ah waxayna u baahan yihiin daaweyn degdeg ah si ay u noolaadaan,” ayuu yiri Conway.