Ciidamada Federaalka oo la sheegay in ay la kulmeen guuldarro ba'an iyadoo khilaaf hoggaamineed iyo khasaarooyin culus ay muujinayaan guuldarrooyinka milatari

MOGADISHU (WDN) — Howlgal milatari oo weyn oo ay fulisay Dowladda Federaalka Soomaaliya agagaarka Burhakaba ayaa la sheegay in uu ku dhammaaday guuldarro weyn oo dagaal, iyadoo la sheegayo in boqolaal askar ah la dilay, dhaawacmay ama la qabtay, doonyo milatari oo badan la burburiyay, iyo ciidamo badbaaday oo ka cararay dhulka kaymaha. Baaxadda la sheegay ee khasaaraha ayaa su'aalo culus ka keenay cidda amartay howlgalka, sababta saraakiisha khibradda leh ay u diideen, iyo in hogaamiyeyaasha siyaasadeed ay ka adkaadeen talooyinka milatari ee xirfadlayaasha ah.

Sida lagu sheegay xisaabinta dagaalka oo aan si madax-bannaan loo xaqiijin, xoogga federaalka ayaa lagu qiyaasay in uu ka koobnaa qiyaastii 1,500 oo askar ah oo ka socda dhowr unugyo khaas ah, oo ay ku jiraan Gorgor, Haramcad, Gaashaan iyo Danab. Halkii ay hoggaamin lahaayeen saraakiil milatari oo sare, xoogga ayaa la sheegay in uu hogaaminayay Wasiirka Difaaca Axmed Moalim Fiqi iyo Guddoomiyaha Golaha Shacabka Abdiqadir Maxamed Nur, oo si weyn loogu yaqaan Jama?

Xisaabinta ayaa sheegaysa in saraakiisha khibradda leh ay diideen howlgalka, iyagoo ka digaya in goobta dagaalka ay tahay mid si aad ah khatar u ah oo keeni karta khasaare culus iyo khasaaraha agabka milatari. Walwaladooda, sida la sheegay, waa la iska indhatiray.

Tuhaano ku saabsan Xukunka Siyaasadeed ee Amarka Milatari

Howlgalka la sheegay ayaa su'aal aasaasi ah ka keenay kala soocidda u dhaxaysa awoodda siyaasadeed iyo amarka milatari ee xirfadlayaasha. Xisaabinta ayaa sheegaysa in hogaamiyeyaasha siyaasadeed ee rayidka ah ay ciidamo u direen aag aad u khatar badan inkastoo ay diideen saraakiil leh khibrad hawlgal.

Ciidanka Qaranka Soomaaliyeed (SNA) Waxay sharxaysaa in xoogagga federaalka ay galeen goob dagaal halkaas oo ay la kulmeen khataro ka imanaya Al-Shabaab iyo xoogagga la safan Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur-galbeed, Cabdiaziz Xasan Maxamed Laftagareen. Qisaddu si madax-bannaan uma caddeyneyso duruufaha saxda ah ee is-qabqabsiga ama inta ay labada xoog ee is-hor-istaagaya ay isku duubnaayeen hawlahooda.

Haddii la xaqiijiyo, sheegashada ah in la dhigay taliyayaal khibrad leh waxay keeni doontaa walaac weyn oo ku saabsan qorsheynta hawlgalka, qiimeynta sirdoonka iyo silsiladda amarka. Goob dagaal oo adag, go'aannada lagu gaaro iyada oo aan la helin qiimeyn milatari oo ku filan waxay halis gelin kartaa ciidanka khatar aan loo baahnayn waxayna dhaawici kartaa waxtarka xitaa cutubyada si fiican loo qalabeeyay.

Khasaarooyin Culusi iyo Khasaaro Qalab ah oo La Sheegay

Qisaddu waxay bixisaa sawir cad laakiin aan la xaqiijin karin oo ku saabsan khasaaraha. Waxay sheegaysaa in qiyaastii 300 askari la dilay, ku dhawaad 200 dhaawacmeen iyo ilaa 200 oo ay qabteen Al-Shabaab. Ma cadda in tiradani ay si gaar ah u tilmaamayso ciidanka federaalka ama ay ku jiraan khasaarooyinka ka dhacay xoogagga kale ee ku lug lahaa dagaalka.

Khasaaraha qalabka la sheegay ayaa sidoo kale ah kuwo weyn. Sida ku xusan qisada, qiyaastii 50 gaari sahay ah ayaa la gubay, iyadoo la socota 50 gaari oo lagu tilmaamay Cabdi Bille, 30 gaari oo wata hubka SU iyo B10, iyo ku dhawaad 30 gaari oo gaashaaman. Sharaxaadaha iyo tiradani waxay u baahan yihiin xaqiijin madax-bannaan.

Xoogga la sheegay inay galeen hawlgalka ayaa ahaa qiyaastii 1,500 shaqaale. Kuwa ka badbaaday dagaalka ayaa la sheegay inay ku firdheen bushka ku hareeraysan markii goobtu burburtay.

Warbixintu waxay intaas ku dartay in taliyeyaasha ciidammada iyo unugyada hore ay ka mid ahaayeen kuwa ugu horreeya ee ka cararay. Haddii la xaqiijiyo, sheegashadan waxay keeni doontaa su'aalo dheeraad ah oo ku saabsan hogaaminta, midnimada ciidanka iyo awoodda taliyeyaasha inay xakameeyaan xaaladaha dagaalka.

Duqeyn Turkiga ah oo la sheegay inay ku dhufatay ciidamo dib u soo laabtay

Sheegasho kale oo culus, warbixintu waxay sheegaysaa in diyaaradaha Turkiga ay ku dhufteen lix gaari oo ay leeyihiin ciidammada federaalka ee dib u soo laabtay ka dib markii ay u muuqdeen inay yihiin dagaalyahannada Al-Shabaab.

Sheegashadan si madax-bannaan looma xaqiijin. Haddii la xaqiijiyo, waxay keeni doontaa su'aalo degdeg ah oo ku saabsan aqoonsiga bartilmaameedka, isuduwidda u dhaxaysa hawo-qaadayaasha Turkiga iyo ciidammada dhulka Soomaaliyeed, iyo habraacyada loo isticmaalo si looga hortago dhacdooyinka rasaasta saaxiibtinimo inta lagu jiro xaaladaha dagaal ee si degdeg ah isu beddelaya.

Duqeyntan la sheegay waxay sidoo kale muujinaysaa khataraha horyaalla ciidammada marka unugyada dhulka, taliyeyaasha iyo hawo-qaadayaasha taageeraya aysan haysan sawir cad oo la isku raacsan yahay oo ku saabsan goobta dagaalka.

Su'aalaha ay Dowladda tahay inay ka jawaabto

Guuldarada la sheegay waxay dalbanaysaa warbixin la aamini karo oo ku saabsan waxa dhacay: yaa oggolaaday hawlgalkan, maxay sirdoonka ku wargelisay go'aanka, haddii saraakiisha sare ay ka digteen, iyo sababta digniintaas loo diiday.

Dowladdu sidoo kale waa inay caddeyso tirada ciidammada la dilay, dhaawacmay ama la qabtay; baaxadda khasaaraha qalabka; iyo haddii diyaaradaha Turkiga ay ku dhufteen gaadiidka federaalka. Xaqiijinta madax-bannaan ayaa muhiim ah ka hor inta aan tirada la sheegay loo qaadanin sidii xaqiiqooyin la aamini karo.

Ciidamada hubeysan ee Soomaaliya, arrinta dhexe waxay ka baxsan tahay hal guuldarro dagaal. Waxtarka milatariga wuxuu ku xiran yahay ammaan xirfadeed, sirdoon lagu kalsoon yahay, qorsheyn wanaagsan iyo awoodda sarkaaladu inay isgaarsiiyaan khataraha hawlgalka iyada oo aan faragelin siyaasadeed jirin.

Haddii khasaaraha la soo sheegay la xaqiijiyo, hawlgalku wuxuu noqon karaa mid ka mid ah guuldarradii ugu xumayd ee dhawaanahan ee ciidamada federaalka. Mudnaanta degdegga ah waa in la xaqiijiyo xaaladda askarta maqan, la xisaabtamo shaqaalaha la qabtay iyo in la go'aamiyo haddii guuldarrooyinka qorsheynta ama amarka ay ka qayb qaateen natiijada. Ciidamada Soomaaliyeed iyo qoysaskooda waxay xaq u leeyihiin jawaabo ku saleysan caddeyn, ma ahan ballanqaadyo siyaasadeed.

WardheerNews