Türkiyadu Waxay Khatar Ku Tahay Inay Lumiso Taageerada Dadweynaha Soomaaliyeed Maadaama Iskaashiga Millateri uu Ku Jiro Khilaaf Siyaasadeed

Qorshaha Ankara ee ballaarinta tababarka milatari ee 2027 waxaa laga yaabaa in markii hore lagu soo dhaweeyay sidii gacan ka geysaneysa amniga Soomaaliya. Laakiin iswaafaqsanaanta la dareemayo ee Madaxweynaha Xasan Sheekh Maxamuud iyo ka qaybgalka khilaafka Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed ayaa khatar ku ah in la burburiyo kalsoonidaas.

MOGADISHU (WDN) — Türkiye waxay qorsheyneysaa inay ballaariso tababarka ciidamada amniga Soomaaliya sanadka 2027, iyadoo u soo bandhigeysa tallaabadan sidii qayb ka mid ah dadaallada lagu xoojinayo awoodda dalka ee isdifaaca iyo ugu dambeyntii qaadashada mas'uuliyadda buuxda ee amniga qaranka.

Sida ku xusan warbixin ay soo saartay Caasimada Online, Wasaaradda Difaaca Türkiye ayaa sheegtay in iskaashiga milatari ee ay la leedahay Soomaaliya uu ka kooban yahay tababarka iyo qalabaynta ciidamada Soomaaliyeed. Intii lagu jiray sanadka 2026, barnaamijku wuxuu la sheegay inuu tababaray reebaan cusub iyo saraakiil labadaba gudaha Soomaaliya iyo xarumaha milatari ee Türkiye.

Barnaamijku wuxuu ka mid ahaa unugyada Gorgor ee commando iyo booliska khaaska ah ee Haramcad, halka qorshayaasha lagu horumarinayo awoodaha hawada iyo badda Soomaaliya ay qayb ka yihiin iskaashiga difaaca ee ballaaran.

Si kastaba ha ahaatee, dhawaaqani wuxuu imaanayaa xilli siyaasadeed oo xasaasi ah. Tirada sii kordheysa ee dhaleeceeyayaasha, su'aashu ma ahan kaliya inta askari oo Soomaali ah oo Türkiye tababari karto, laakiin danaha ay ugu dambeyntii adeegsanayaan askarigaas.

Laga soo bilaabo Lamaanaha La Aamini Karo ilaa Qayb Ka Mid ah Khilaafka

Türkiye waxay sanadihii la soo dhaafay dhistay sumcad gudaha Soomaaliya iyada oo loo marayo caawinaad bini'aadantinimo, maalgashiga kaabayaasha, iskaashiga dhaqaale iyo tababarka milatari. Ka qaybgalkeedu waxaa si ballaaran loogu soo bandhigay sidii iskaashi loogu talagalay in Soomaaliya dib u dhisto hay'adaha daciifka ah ee ay saameeyeen tobanaan sano oo khilaaf ah. Sumcaddaas hadda waxaa saaran cadaadis.

Dhaliilayaasha Madaxweynaha Xasan Sheekh Maxamuud ayaa si kordhaysa u arka Ankara inay si aad ah ula jaanqaadayso maamulka uu hoggaamiyo, gaar ahaan maadaama khilaafaadka ku saabsan doorashooyinka, awoodda federaalka iyo hoggaaminta Gobolka Koonfur Galbeed ay u kaceen ilaa iska horimaad hubeysan.

Qaadista ugu culus waxay la xiriirtaa hawlgallada hawada ee lagu soo waramayo ee Turkiga iyo isticmaalka qalabka milatari ee Turkiga laga keenay intii lagu jiray khilaafka Gobolka Koonfur Galbeed. Mas'uuliyiinta deegaanka iyo xoogagga la safan madaxweynihii hore ee gobolka Cabdiaziz Xasan Maxamed Lafta-Gareen ayaa ku eedeeyay Türkiye inay taageerto hawlgallada federaalka iyo inay ka qayb qaadato weerarada lagu eedeeyay inay waxyeelo u geysteen rayidka.

Eedeymahan dhamaantood ma ahan kuwo si madax-bannaan loo xaqiijiyay, waxaana dowladda Türkiye ay diidday eedeymaha sheegaya in joogitaankeeda milatari uu ujeedkiisu yahay inuu farageliyo arrimaha siyaasadeed ee gudaha Soomaaliya.

Si kastaba ha ahaatee, eedeymahaasi waxay noqdeen kuwo siyaasadeed oo saameyn leh. Warbixinada mudaharaadyada ka dhanka ah weerarada hawada ee la sheegay, oo ay ku jiraan mudaharaadyo ay deegaanku gubayeen calanka Turkiga, ayaa muujinaya in xanaaqa ka dhashay khilaafka uu dhaawici karo sumcadda Türkiye ee qaar ka mid ah bulshooyinka Gobolka Koonfur Galbeed.

Dhaliilayaasha, kala soocidda u dhaxaysa taageerada amniga qaranka Soomaaliya iyo taageerada ajandaha siyaasadeed ee maamulka xilka haya ayaa ah mid aasaasi ah.

Wada-shaqeyn milatari oo loogu talagalay in lagu xoojiyo Soomaaliya ma aha in lagu xiro dagaal siyaasadeed oo gudaha ah oo ku saabsan cidda maamuleysa gobollada dalka.

Tababarka Askarta Maaha Isla Mid La Dhiso Amniga Qaranka

Barnaamijka tababarka ee Türkiye ayaa ka caawiyay horumarinta unugyo khaas ah oo Soomaali ah, oo ay ku jiraan Gorgor commando. Ankara iyo Muqdisho waxay ku adkeysanayaan in iskaashigan uu xoojinayo Ciidanka Qaranka Soomaaliyeed isla markaana uu hagaajinayo awoodda dalka ee la dagaallanka khataraha amni ee dhabta ah.

Laakiin awoodda milatari kaliya ma xaqiijin karto xasiloonida qaranka. Sharciyadda hay'adaha adeegsanaya awooddaas ayaa sidoo kale muhiim ah.

Haddii unugyada tababaran ama qalabka laga keenay dibadda loo arko in lagu isticmaalo ka dhanka ah mucaaradka siyaasadeed ama bulshooyinka diidan faragelinta federaalka, barnaamijku wuxuu khatar ugu jiraa inuu waayo kalsoonida dadweynaha—inkastoo ujeedadiisu asalka ahayd mid sharci ah.

Dhaliilayaasha ayaa sidoo kale is barbar dhigaya doorka milatari ee sii muuqda ee Türkiye iyo doorka ay ciyaarayaan ciidamada Itoobiya iyo Kenya ee Soomaaliya. Waxay ku doodayaan in ku lug lahaanshaha Ankara ee hawlgallada cirka ay ka dhigtay joogitaankooda mid si toos ah ugu xiran dagaalka siyaasadeed ee gudaha dalka. Isbarbardhiggaas iyo dhaqanka dhammaan ciidamada shisheeye waa in lagu qiimeeyaa caddeymo, waajibaadkooda iyo sida ay u dhaqmaan rayidka.

Si kastaba ha ahaatee, mabda'a ayaa cad: caawinta milatari ee shisheeye waa in ay ilaalisaa dadka, taageertaa hawlgallada amniga sharciyeysan iyo ka caawisaa abuurista xaalado loogu talagalay xasiloonida siyaasadeed. Looma arki karo sidii hab lagu go'aaminayo koox siyaasadeed oo Soomaali ah oo guuleysata.

Maamulka Koonfur Galbeed wuxuu noqon karaa meel isbeddel ah

Colaadda Koonfur Galbeed waxay noqotay imtixaanka muhiimka ah ee xiriirka Türkiye iyo dadweynaha Soomaaliyeed ee ballaaran.

Muwaafaqiinta Dowladda Federaalka waxay ku doodayaan in faragalinta Muqdisho ee gobolka ay hoos u dhigtay oggolaanshaha siyaasadeed isla markaana ay caawisay in la kiciyo khilaaf sababay dhibaatada rayidka ah iyo barakaca. Waxay sidoo kale ku eedeeyaan in awoodaha milatari ee Turkiga ay taageereen howlaha federaalka ee ka dhanka ah xoogagga ka soo horjeeda isbeddelka siyaasadeed.

Dowladda Federaalka waxay soo bandhigtay howlaha ay wado sidii dadaal loogu soo celin lahaa amniga iyo in lagu wajahayo mucaaradka hubeysan. Eedaymaha is khilaafsan waxay muujinayaan baahida loo qabo in si madax-bannaan loo baaro eedaymaha duqeymaha hawada, khasaaraha rayidka ah iyo isticmaalka qalabka laga keenay dibadda.

Haddii Ankara ay rabto inay ilaaliso sumcaddaheeda sida lammaane dadka Soomaaliyeed, waa inay si dhab ah u qaadato walaacyadan, si cad u sharaxdo doorkeeda iyo inay hubiso in caawimaaddeeda milatari aan si sharci darro ah loogu isticmaalin rayidka.

Awada ama beeninta guud waxay wax badan ka tari doontaa in la qanciyo bulshooyinka aaminsan inay ku jiraan khilaaf siyaasadeed iyo milatari oo ka baxsan xakameyntooda.

Ankara waxay ku riyootay wax badan hal xiriir

Khatar dheeraad ah oo ku wajahan Türkiye ayaa ah in xiriirkeeda dhow ee Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud uu noqon karo mid nugul marka la eego isbeddelada siyaasadeed ee Soomaaliya.

Dhamaan dhaliilayaasha waxay aaminsan yihiin in Ankara ay ku riday wax badan oo ka mid ah caasimadeeda siyaasadeed xiriirkeeda maamulka hadda jira. Aragtidooda, haddii Türkiye ay si weyn ula xiriirto hal madaxweyne halkii ay la xiriiri lahayd Soomaaliya guud ahaan, isbeddelka hoggaaminta ayaa muujin kara xadadka istaraatiijiyadan.

Tani waxay tahay qiimeyn siyaasadeed, ma ahan xaqiiqo. Xiriirka Türkiye iyo Soomaaliya wuxuu ka baxsan yahay madaxtinimada wuxuuna ka kooban yahay heshiisyada difaaca, danaha dhaqaale, mashaariicda kaabayaasha iyo xidhiidhada hay'adaha muddada dheer. Tusaale ahaan, iskaashiga difaaca labada dal wuxuu ka kooban yahay heshiis qaab-dhismeed oo la saxiixay bishii Febraayo 2024 si loo horumariyo loona taageero awoodaha badda Soomaaliya. <Cite refs={[“turn497686search11″,”turn497686search2”]}/>

Si kastaba ha ahaatee, iskaashi ku dhisan xiriirro siyaasadeed oo xadidan ayaa noqon kara mid daciif ah marka xiriirradani la tartamo. Haddii qaybo muhiim ah oo ka mid ah dadweynaha ay la xiriiraan Türkiye faragelin xisbi, dib-u-dhiska kalsoonida ayaa noqon karta mid adag iyadoon loo eegin cidda fadhiga madaxtooyada ku jirta.

Danaha muddada dheer ee Türkiye waxaa si fiican loogu adeegaa iyadoo la ilaalinayo xiriirka hay'adaha iyo bulshooyinka Soomaaliyeed ee ku jira dhanka siyaasadda halkii laga arki lahaa inay yihiin taageerayaasha milatari ee hal maamul .

Imtixaanka Ballaarinta 2027

Ballaarinta tababarka milatari ee Türkiye ayaa fursad u ah in la xoojiyo hay'adaha amniga Soomaaliya. Laakiin sidoo kale waxay keentaa su'aal Ankara aan ka fursan karin: sidee ayay u ballaarin kartaa doorkeeda milatari iyada oo aan la xoojinin shaki weyn oo dadweynaha ah oo ku saabsan inay ku lug leedahay siyaasadda gudaha?

Jawaabtu waxay u baahan tahay hufnaan, mas'uuliyad iyo kala sooc cad oo u dhexeeya iskaashiga ka dhanka ah argagixisada iyo khilaafaadka siyaasadeed. Eedeymaha waxyeellada rayidka ah waa in si dhab ah loo baaro, waxaana lagu qasbanaan doonaa in ciidamada amniga Soomaaliya ay raacaan heerar sharci ah marka ay isticmaalayaan qalabka milatari iyo caawimada shisheeye.

Somaliya waxay u baahan tahay ciidamo xirfad leh oo awood u leh inay difaacaan dadka ay ka mid yihiin Al-Shabaab iyo khataraha amni ee kale ee dhabta ah. Sidoo kale waxay u baahan tahay hay'ado siyaasadeed oo xal u helaya khilaafaadka iyada oo loo marayo habraacyo dastuuriga ah iyo wadaxaajood halkii ay ka ahaan lahaayeen xoog.

Türkiye waxay ka qayb qaadan kartaa labadan ujeedo—laakiin kaliya haddii dhaqankeeda uu la jaanqaado ballanqaadkeeda ku aaddan madax-bannaanida iyo xasilloonida Soomaaliya.

Qiyaasta ugu dambeysa ee iskaashiga Türkiye ma noqon doonto tirada askarta ay tababarto sanadka 2027. Waxay noqon doontaa in muwaadiniinta Soomaaliyeed ay aaminsan yihiin in iskaashigan ay ka dhigeyso kuwo ammaan badan, ilaalinaya xuquuqdooda iyo adeegaya dalka guud ahaan.

Haddii Ankara ay ogolaato in xiriirkeeda la maamulaha hadda jira uu ka dhigo mas'uuliyadahaas mid la iska indho-tiro, waxay halis u tahay inay luminayso sanado wanaagsan oo ay u huraan si ay u gaaraan isbahaysi siyaasadeed oo laga yaabo inaanay waaraayn.

WardheerNews