Xiisadda Sacuudi Carabiya iyo Imaaraadka oo u muuqata in ay weji cusub yeelatay

Riyadh (Caasimada Online) — Sacuudi Carabiya ayaa dib ugu soo dhowaaneysa Imaaraadka Carabta, bilo kadib khilaaf weyn oo labada dal ka dhex qarxay Yemen, xilli Riyadh ay wajahayo cadaadis sii kordhaya oo uga imanaya Xuutiyiinta iyo isbeddel degdeg ah oo ka socda furimaha dagaalka.

Madaxweyne ku-xigeenka Imaaraadka Sheekh Mansour bin Zayed Al Nahyan ayaa Talaadadii booqday Riyadh, halkaas oo uu kula kulmay dhaxal-sugaha Sacuudiga Mohammed bin Salman iyo wasiirka gaashaandhigga Khalid bin Salman.

Waxay ahayd booqashadii ugu horreysay ee mas’uul sare oo Imaaraati ah uu ku tago Sacuudiga tan iyo markii uu bannaanka yimid khilaafkii xooggan ee labada dal ee arrimo ay ka mid yihiin Yemen, Sudan iyo Soomaaliya.

Booqashada ayaa ku soo beegmeysa xilli Sacuudigu uu isku dayayo inuu dib u xoojiyo xulafadiisa ka dhanka ah Xuutiyiinta, kadib markii kooxdaasi ay bishan guulo waaweyn ka gaartay galbeedka Yemen, isla markaana ay kordhisay weerarrada gantaallada iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee ka dhanka ah Sacuudiga.

Middle East Eye ayaa isbeddelkan ku tilmaantay Sacuudiga oo mar kale u jeestay Imaaraadka, oo muddo dheer ahaa xulafadiisa ugu muhiimsan dagaalka Yemen, xilli Riyadh ay raadineyso awood dheeraad ah oo lagu hor istaago Xuutiyiinta.

Khilaafkii labada xulufo

Sacuudiga iyo Imaaraadka ayaa muddo sanado ah isku dhinac ka ahaa dagaalka Yemen, balse labada dal waxay markii dambe taageereen xoogag Yemeni ah oo leh dano siyaasadeed oo kala duwan.

Riyadh waxay taageertay dowladda Yemen ee caalamku aqoonsan yahay, halka Abu Dhabi ay xiriir dhow la lahayd Golaha Ku-meel-gaarka Koonfurta ee STC iyo ciidamo kale oo koonfurta Yemen ka dagaallama.

Khilaafka ayaa si weyn bannaanka ugu soo baxay dabayaaqadii 2025, markii xoogag ay Imaaraadku taageeraan ay ku dhaqaaqeen deegaanno u dhow xadka Sacuudiga. Riyadh ayaa tallaabadaas u aragtay mid halis ku ah ammaankeeda, waxayna xitaa duqeysay shixnad hub ah oo ay sheegtay inay Imaaraadka xiriir la leedahay.

Imaaraadka ayaa wixii ka dambeeyay ciidamadiisa kala baxay Yemen, taas oo calaamad u noqotay sida uu u xumaaday xiriirka labada xulufo.

Laakiin xaaladda Yemen ayaa toddobaadyadii u dambeeyay si weyn isu beddeshay.

Xuutiyiinta ayaa weerar ballaaran ka qaaday galbeedka dalka, waxayna la wareegeen deegaanno muhiim ah oo ku yaalla xeebta Badda Cas, oo ay ku jiraan dekedda Mocha iyo jasiiradda Perim ee marin-biyoodka Bab al-Mandab. Waxay sidoo kale cadaadis ku hayaan ciidamada dowladda ee gobolka Taiz.

Bab al-Mandab ayaa hadda si gaar ah muhiim ugu ah Sacuudiga, maadaama uu yahay marin muhiim u ah dhoofinta shidaalka iyo ganacsiga caalamiga ah, gaar ahaan iyadoo xiisadaha ka jira marin-biyoodka Hormuz ay saameeyeen isu-socodka gobolka.

Maxaa Imaaraadka mar kale muhiim ka dhigaya?

Inkastoo Imaaraadku ciidamadiisa rasmiga ah kala baxay Yemen, haddana wuxuu sannado badan tababaray, hubeynayay oo taageerayay xoogag awood badan ku leh koonfurta iyo galbeedka dalka.

Waxaa ka mid ah ciidamada loo yaqaan Giant Brigades, kuwaas oo lagu tiriyo xoogagga ugu tababarka iyo qalabka wanaagsan dhinaca ka soo horjeeda Xuutiyiinta.

Sida uu qoray The Guardian , waxaa jira cadaadis lagu saarayo Sacuudiga iyo Imaaraadka inay khilaafkooda dhinac iska dhigaan si xoogaggaas loogu daro dadaal mideysan oo lagu joojinayo horumarka Xuutiyiinta.

Taasi waxay Riyadh gelisay xaalad ka duwan tii bilo ka hor: Sacuudiga oo doonayay inuu yareeyo saameynta Imaaraadka ee Yemen ayaa hadda dan ka yeelan kara inuu dib ula shaqeeyo Abu Dhabi iyo xoogagga ay muddada dheer taageereysay.

Kulankii Riyadh, Sheekh Mansour iyo Khalid bin Salman waxay ka wada hadleen danaha labada dal, sidii loo xoojin lahaa iskaashiga iyo isku-duwidda, iyo xaaladaha gobolka. Mansour ayaa sidoo kale Mohammed bin Salman kala hadlay xiriirka labada dal iyo horumarrada gobolka.

Si kastaba, ilaa hadda ma jiro war rasmi ah oo sheegaya in Imaaraadku dib ugu biirayo dagaalka Yemen ama in Sacuudigu si rasmi ah uga codsaday inuu ciidamo dib ugu soo celiyo dalka.

Reuters ayaa sheegtay in Riyadh ay raadineyso taageero caalami ah oo ay ku wajahdo Xuutiyiinta, balse aysan weli caddeyn in codsigaas si gaar ah loogu gudbiyay Imaaraadka.

Booqashada Mansour ayaa sidaas darteed muujineysa ugu yaraan in labada dal ay dib u furayaan marin siyaasadeed oo bilo ka hor si weyn u dhaawacmay.

Haddii xiriirkaas uu isu beddelo iskaashi militari oo cusub, waxay noqon kartaa isbeddel weyn oo ku yimaada dagaalka Yemen, xilli Xuutiyiintu ay dib u heleen awood ay ku beddeli karaan dheelitirka dagaalka isla markaana cadaadis cusub ku saari karaan Sacuudiga iyo marin-biyoodka istiraatiijiga ah ee Badda Cas.