AU, UN madaxda ayaa ka wada hadlay xoojinta iskaashiga caqabadaha Afrika

NEW YORK — Guddoomiyaha Komishanka Midowga Afrika Mahmoud Ali Youssouf iyo Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay Antonio Guterres ayaa si wadajir ah u shiray kulan heer sare ah oo dhexmaray Midowga Afrika iyo Qaramada Midoobay oo ka dhacay New York, kaas oo diiradda lagu saaray xoojinta iskaashiga labada hay'adood.

Kulanka ayaa dib u xaqiijiyay ballanqaad wadajir ah oo ku aaddan taageerada dadaallada Afrikaanka ah ee lagu xallinayo caqabadaha dhismayaasha iyo kor u qaadista nidaam caalami ah oo cadaalad ah. Wadahadalladu waxay ka koobnaayeen dib-u-habaynta nidaamka maaliyadeed ee caalamiga ah, waaraanshaha deynta iyo siyaabaha ay dalalka Afrika ay uga faa'iidaysan karaan khayraadkooda macdanta muhiimka ah.

Labada dhinac ayaa sidoo kale adkeeyay muhiimadda istiraatiijiga ah ee iskaashiga AU-U.N. iyo baahida loo qabo in la dhameystiro qaab wada-shaqeyn ah oo ka baxsan 2026. Qaramada Midoobay ayaa lagu tilmaamay inay tahay lammaane muhiim ah oo loogu talagalay Midowga Afrika, gaar ahaan marka la xallinayo caqabadaha nabadda iyo amniga ee qaaradda.

Arrimaha nabadda iyo amniga, ka qaybgalayaashu waxay ku baaqeen in la xoojiyo hababka nabadda iyo amniga ee Afrika, in la siiyo xoogaa dheeraad ah diblomaasiyadda ka hortagga iyo dhexdhexaadinta, iyo in la helo kheyraad ku filan si loo taageero jawaabaha Afrikaanka ah ee khilaafaadka iyo dhibaatooyinka kale.

Wadahadalladu waxay ka hadleen horumarka ka socda Sahel, Liibiya, Suudaan, Koonfur Suudaan, Soomaaliya iyo Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ee Kongo. Ka qaybgalayaashu sidoo kale waxay muujinayeen taageerada sii socota ee dadaallada dhexdhexaadinta ee uu hoggaaminayo Togo si loo xalliyo xaaladda bariga Kongo.

Kulanka ayaa sidoo kale ka hadlay walaacyada ku saabsan shocodka dibadda ee saameynaya dhaqaalaha Afrika, oo ay ku jiraan khilaafaadka, carqaladeynta silsiladaha sahayda caalamiga ah iyo xasilooni darro ku timaadda aagagga badda. Ka qaybgalayaashu waxay sheegeen in cadaadisyadan ay sii xumeyn karaan xaaladaha dhaqaale iyo amniga cuntada ee qaaradda.

Dhacdooyinka la xiriira cimilada iyo saameyntooda suurtagalka ah ee xaaladda bani'aadamiga iyo dhaqaale ee Afrika ayaa sidoo kale la falanqeeyay, iyadoo labada dhinac ay adkeeyeen baahida loo qabo iskaashi caalami ah oo xooggan si loo xalliyo caqabadaha sii kordhaya ee qaaradda.

Kulanka ayaa yimid iyadoo mas'uuliyiinta Afrika iyo Qaramada Midoobay ay raadinayaan inay qoto-dheereeyaan isku-xirnaanta nabadda iyo amniga, horumarinta iyo maamulka dhaqaale ee caalamiga ah, iyagoo siinaya mudnaanta weyn dadaallada Afrikaanka ah ee lagu xallinayo dhibaatooyinka qaaradda.