Taliyaha ciidanka Itoobiya oo ku eedeeyay Masar, Suudaan inay taageeraan kooxo ka soo horjeeda dowladda Abiy

ADDIS ABABA, Itoobiya — Taliyaha ciidanka Itoobiya ayaa ku eedeeyay Masar, Suudaan iyo awoodaha kale ee shisheeye inay taageeraan kooxo hubeysan iyo kuwo siyaasadeed oo doonaya inay ka hor yimaadaan dowladda Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed, iyadoo xiisaddu korodhay ka dib markii la sameeyay isbahaysi cusub oo kooxaha mucaaradka Itoobiya.

Taliyaha ciidanka, Field Marshal Birhanu Jula, ayaa sheegay in caqabadaha amniga Itoobiya ay qayb ka yihiin waxa uu ku tilmaamay istaraatiijiyad ballaaran oo ay wadaan “cadowga” taariikhi ah iyo “casri ah” ee dalka.

Waxa uu sheegay in awoodaha shisheeye ay ka leexdeen iska horimaad milatari oo toos ah, halkii ay ka isticmaali lahaayeen kheyraad dhaqaale, sirdoon iyo taageero kooxo maxalli ah si ay u abuuraan xasilooni darro gudaha Itoobiya.

Birhanu wuxuu sheegay in dadaalladan ay ujeedadoodu tahay in la xoojiyo kala qaybsanaanta gudaha iyo in la carqaladeeyo horumarka dalka iyo isticmaalka kheyraadkiisa dabiiciga ah.

Hadalladiisu waxay yimaadeen maalmo ka dib markii ay todobo kooxood oo hubeysan iyo siyaasadeed oo Itoobiyaan ah ay ku dhawaaqeen sameynta Isbahaysiga Ciidamada Dadweynaha Itoobiya ee Badbaadada, isbahaysi ballanqaaday inuu ka saaro dowladda Abiy iyo inuu dhiso maamul ku meel gaar ah oo ka mid ah.

Isbahaysigu wuxuu ka kooban yahay Jabhadda Xoreynta Dadweynaha Tigray, Dhaqdhaqaaqa Qaranka Amhara Fano iyo Ciidanka Xoreynta Oromo, iyo sidoo kale kooxo matalaya gobollada Soomaalida, Afar iyo Benishangul-Gumuz. Qaar ka mid ah xubnahani waxay horey uga soo horjeedeen dhinacyo kala duwan intii lagu jiray dagaalkii Tigray ee Itoobiya 2020-2022.

Birhanu wuxuu isbahaysiga cusub u yaqaan “Tsimdo”, isagoo u sawiraya sidii sii wadid isbahaysiyo siyaasadeed iyo milatari oo horey u jiray halkii ay noqon lahayd urur gebi ahaanba cusub.

Waxa uu sidoo kale ku eedeeyay Ereteriya inay ka caawisay isku xirka awoodaha shisheeye iyo kooxaha hubeysan gudaha Itoobiya. Mas'uuliyiinta Itoobiya ayaa horey u eedeeyay Ereteriya inay taageerto kooxo hubeysan oo dalka ku sugan, eedeymo ay Asmara beenisay.

Taliyaha ciidanka ayaa sheegay in Jabhadda Xoreynta Dadweynaha Tigray iyo Ereteriya aysan kaligood lahayn awood ku filan oo ay ku keenaan caqabado waaweyn oo ka dhan ah dowladda federaalka. Waxa uu ku dooday in taageerada shisheeye ee la sheegay ee ka timaadda Suudaan, Masar iyo awoodaha kale ay kordhisay awoodda kooxaha hubeysan inay hawlgalaan.

Masar iyo Suudaan laguma xusin inay aqoonsadeen taageerada la sheegay, waxaana aan si madax bannaan loo xaqiijin karin eedeymahaas.

Ka soo muuqashada isbahaysigan cusub ayaa kordhisay walaaca ku saabsan xasilooni darro dib u soo laabatay oo ka jirta waqooyiga Itoobiya. TPLF iyo maamulka federaalka ayaa wajahaya xiisado dib u soo laabtay inkastoo heshiis nabadeed oo 2022 ah oo dhammeeyay dagaalkii Tigray ee ba'an.

Isbahaysigu wuxuu sheegay inuu isku dubaridi doono awoodaha siyaasadeed iyo ururineed ee xubnahooda iyadoo la raacayo ujeedada ah in la saaro dowladda hogaaminta xisbiga Barwaaqo iyo in la dhiso dowlad ku meel gaar ah oo hoos timaadda dastuur ku meel gaar ah.