Wakiilada Dowladda ayaa Gaaray Baladweyne iyadoo Hoggaamiyaha Dhaqanka Hiiraan uu Ku Dhawaaqay Weerar Dhawaan Dhici Doona

BALADWEYNE (WDN) – Tusaale cajiib ah oo muujinaya jahwareerka siyaasadeed iyo amni ee sii kordhaya ee Soomaaliya, wafdiga dhex-dhexaadinta dowladda federaalka ayaa soo gaaray Baladweyne xilli uu hogaamiyaha dhaqanka ee qabiilka Hawadle uu la hadlayay kumanaan rag hubeysan, isagoo ku dhawaaqaya in ciidamadiisu ay dhawaan weerar qaadi doonaan.

Isku dhaca cajiibka ah ayaa muujinaya xaqiiqooyinka is khilaafsan ee Soomaaliya wajahaysa: wakiilada dowladda oo safar u galay inay ka gorgortamaan xal siyaasadeed halkaas oo xoogagga qabiilka ay isu diyaarinayaan waxa hogaamiyahooda dhaqanka uu ku tilmaamay fal militari oo soo socda.

Wasiirka Batroolka Soomaaliya, Dahir Shire Mohamed, oo ay wehelinayaan Ali Jeyte Osman, hogaamiye caan ah oo Macawisley ah iyo la-taliye Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa soo gaaray Baladweyne, caasimadda gobolka Hiiraan, halkaas oo ay ku soo dhoweeyeen dadweyne ballaaran.

Sharaxaya ujeedada booqashadooda, Wasiir Dahir Shire ayaa sheegay in wafdiga uu matalayay Dowladda Federaalka isla markaana loo diray hogaanka dalka si loo xalliyo khilaafka ka dhexeeya bulshooyinka bariga Hiiraan iyo maamulka federaalka.

Hawlgalka ayaa loogu talagalay in lagu yareeyo xiisadaha iyo in la helo xal siyaasadeed oo ku saabsan is khilaafka sii kordhaya ee u dhexeeya xoogagga maxalliga ah iyo Muqdisho.

Si kastaba ha ahaatee, xitaa markii wafdiga dowladda uu soo gaaray farriintiisa is-dhexgalka, farriin aad u kala duwan ayaa ka soo baxday hogaanka Hawadle.

Hogaamiye dhaqameed ayaa muujinaya fal militari

Fiidiyow ka soo baxay Baladweyne, hogaamiyaha dhaqanka Hawadle Ugaas Yusuf Ugaas Hassan Ugaas Khalif ayaa la arkayaa isagoo la hadlayo xubnaha hubeysan ee bulshada uu ka soo jeedo. Wuxuu ku dhawaaqayaa in marka mobilization-ka iyo isu imaatinka ciidamadooda la dhammeeyo, ay weerar qaadi doonaan.

Ma cadda in uu si cad u qeexayo bartilmaameedka la beegsanayo ama uu cayimayo meesha hawlgalku qorsheysan yahay inuu ka dhaco. Si kastaba ha ahaatee, dhawaaqani wuxuu muujinayaa koror khatar ah xilli ay dowladda federaalku isku dayayso inay xalliso khilaafka iyada oo loo marayo dhexdhexaadin.

Fiidiyowga sidoo kale wuxuu ka kooban yahay duubis hore oo uu hogaamiyaha dhaqanka ku baaqayo xubnaha Hawadle ee ka tirsan ciidamada qaranka Soomaaliya inay ku biiraan mobilization-ka.

Isku dhafka ayaa ah mid layaab leh: wasiir federaal ah iyo la-taliye madaxweyne ayaa yimaada si ay u gorgortamaan nabadda, halka hogaaminta dhaqanka ay la hadlayaan ururada hubeysan iyo diyaarinta ficil milatari.

Dowlad ku dhibaataysan inay xakameyso khilaafaadkeeda siyaasadeed

Dhacdooyinka ka socda Baladweyne waxay muujinayaan daciifnimo ballaaran oo ku jirta nidaamka siyaasadeed ee federaalka Soomaaliya. Dowladda ayaa si joogto ah ula kulmeysa khilaafaad aan lagu xallin karin kanaalada maamulka caadiga ah, halka bulshooyinka maxalliga ah iyo madaxda dhaqanka ay ku adkeysanayaan mowqifyo siyaasadeed iyo amni oo ka baxsan xakameynta Muqdisho.

Joogitaanka wafdiga dhexdhexaadinta federaalka ayaa naftu tahay aqoonsi in khilaafku uu gaaray heer u baahan faragelin toos ah oo ka timaadda hogaaminta dalka. Laakiin imaatinka hawl gorgortan ah iyadoo mobilization hubeysan ay socoto waxay keentaa su'aalo culus oo ku saabsan awoodda dowladda ee lagu kalsoonaan karo iyo maamulida dhulka.

Waxa ka sii xun, dhibaatadu waxay dhacaysaa iyadoo Soomaaliya ay wajahayo kala qaybsanaan siyaasadeed oo sii kordheysa, xiriir xumo la leh dowlad goboleedyada federaalka iyo deegaan amni oo khatar ah.

Al-Shabaab waxay ka faa'iidaysan kartaa noocan kala qaybsanaanta ah. Dhammaan iska horimaadyada ka jeedinaya feejignaanta, kheyraadka iyo shaqaalaha dagaalka ka dhanka ah kooxda hubeysan waxay abuurayaan fursad kale oo ay ka faa'iidaysan karto daciifnimada dhismaha amniga dalka.

Hadda, natiijada hawlgalka wafdiga federaalka ayaa weli aan la hubin. Si kastaba ha ahaatee, waxa si cad u muuqda in Soomaaliya ay wajahayo is-qabqabsi siyaasadeed: wakiilada dowladda ayaa heshiis nabadeed ka wada xilli ay ciidamada hubeysan lagu amray inay is diyaariyaan dagaal.

Tani waa xaaladda krisis siyaasadeed ee Soomaaliya: dhexdhexaadinta gees kale, mobilization militariga gees kale, iyo wax calaamad ah oo cad oo muujinaya cidda dhab ahaan gacanta ku haysa.

WardheerNews