Guriga Sheekh Sharif ayaa la wareegay iyadoo xaalada siyaasadeed ee Soomaaliya ay sii xumaaneyso

Tallaabada Amniga ee Ugu Danbeysay ee Ka Dhanka ah Hogaamiyaha Mucaaradka ayaa Kor U Qaadaysa Su'aalo Cusub oo Ku Saabsan Cabsi Gelinta Dowladda Kadib Bilowga Wadahadallada Siyaasadeed ee Guuldareystay

Mogadishu (WDN) — Ciidamada amniga Soomaaliya ayaa ku wareegay guri uu degan yahay madaxweynihii hore Sheekh Sharif Sheekh Axmed habeenkii Isniinta, iyagoo xayiray waddooyinka ku hareeraysan dhismaha iyo xaddidaya dhaqdhaqaaqa, taasoo mucaaradka u muuqata in ay tahay isku day kale oo cabsi gelin siyaasadeed ah.

Ciidamada amniga, sida la sheegay oo ay taageerayaan gaadiidka milatariga, ayaa dejiyay meelo ku hareeraysan guriga Sheekh Sharif ee ku dhow Garoonka Diyaaradaha Caalamiga ah ee Aden Adde kadib salaadda fiidnimada. Marqaatiyaal ayaa sheegay in dhowr waddo oo u socday dhismaha la xayiray iyo in muwaadiniinta laga hor istaagay inay maraan.

Dowladdu ma aysan sharraxin hawlgalkan, sababta degdegga ah ee loo dirayna weli ma cadda. Laakiin tallaabadan ayaa timid iyadoo ay jirto xaalad siyaasadeed oo si weyn u kala qaybsan, halkaasoo Sheekh Sharif uu ka soo baxay mid ka mid ah hogaamiyeyaasha mucaaradka ee ka horjeeda madaxweynaha Xasan Sheekh Maxamuud ee ku saabsan isbeddelada dastuuriga ah iyo qaabka doorashada dalka.

Qaab Caadi ah oo Cadaadis ah

Hawlgalkan ma dhicin kaligiis. Isku dhacyadii hore ee u dhexeeyay ciidamada dowladda iyo shaqsiyaadka la xiriira mucaaradka ayaa horey u keenay eedeymo cabsi gelin ah. Bishii Juun, Sheekh Sharif ayaa dowladda ku eedeeyay cabsi gelin kadib iska horimaadyo u dhexeeyay ciidamada amniga iyo maleeshiyo la xiriira mucaaradka ee Muqdisho.

Hawlgalkan ugu dambeeya ayaa sidaas darteed xoojineysa aaminsanaanta hogaamiyeyaasha mucaaradka in hay'adaha amniga si joogto ah loo isticmaalo sidii qalab cadaadis siyaasadeed.

Fasiraaddan waxay weli tahay eed siyaasadeed halkii ay ka ahaan lahayd sharaxaad madax-bannaan oo ku saabsan hawlgalkii habeenkii Isniinta. Wax war rasmi ah ah laguma xirin hawlgalka amniga hawlaha siyaasadeed ee Sheekh Sharif.

Bilaha Wadahadalka, Heshiis Ma Jiro

Isku dhaca wuxuu ka dambeeyaa bilaha wadahadalada ee dowladda federaalka iyo kooxaha mucaaradka oo aan xal u helin khilaafaadka siyaasadeed ee dalka.

Labada dhinac ayaa weli ku kala qeybsan qaab-dhismeedka dastuuriga, awoodaha madaxweynaha iyo baarlamaanka, iyo qaabka doorashooyinka xiga. Qofka mucaaradka ah ayaa sheegay in heshiis doorasho la gaarin, halka dowladda ay ku adkeysaneyso in ay furan tahay wadahadal.

Sheekh Sharif ayaa sheegay 18-kii Sebtember in wadahadaladu ay ku guuldareysteen in ay hore u socdaan, isagoo ku eedeeyay kuwa awoodda haya in aysan dan ka lahayn heshiis.

Mucaaradka ayaa xigay ku baaqay in la sameeyo wada-hadal siyaasadeed oo ballaaran iyo, haddii wadahadaladu guuldareystaan, shir qaran oo lagu xallinayo xannibaadda.

Wakiilada Caalamiga ah ayaa lumiyay xawaare

Xannibaadda dheer ayaa sidoo kale tijaabisay dulqaadka la-hawlgalayaasha caalamiga ah ee Soomaaliya. Maraykanka, Ingiriiska iyo actors kale oo caalami ah ayaa bilaha la soo dhaafay ku dadaalay in ay dhiirrigeliyaan dhinacyada Soomaaliyeed in ay gaaraan heshiis, iyadoo dadaallada diblomaasiyadeed marar badan ku guuldareysteen in ay buuxiyaan farqiga.

Hawlgalladii caalamiga ahaa ee hore ayaa isku dayay in ay isu keenaan dowladda federaalka, hoggaamiyeyaasha mucaaradka iyo dowladaha xubnaha ka ah federaalka si ay u gaaraan khariidadda doorashada ee la isku raacay.

Mucaaradka ayaa hadda codsaday Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay in ay ka caawiyaan dhexdhexaadinta caalamiga ah iyo taageerada qaab doorasho oo la isku raacay, iyagoo ku dooday in isku dayadii hore ee wadahadalka ay ku guuldareysteen.

Heshiiska siyaasadeed ee sii socda ma aha hadda kaliya muran u dhexeeya siyaasiyiin Soomaaliyeed oo tartamaya. Waxay si tartiib tartiib ah u noqoneysaa imtixaanka haddii hay'adaha siyaasadeed ee Soomaaliya ay soo saari karaan is-afgarad iyada oo aan la adeegsan cadaadis, is-qabqabsi ama la adeegsanin ciidamada amniga ee ku hareeraysan mucaaradka siyaasadeed.

Ka Socda Muranka Siyaasadeed ilaa Dhibaato Amni

Howlgalkii ugu dambeeyay ee ku hareeraysan guri Sheikh Sharif ayaa muujinaya khatarta. Markii wadaxaajoodka siyaasadeed marar badan uu ku guuldareysto oo ciidamada amniga ay muuqdaan hareeraha hogaamiyayaasha mucaaradka, xadka u dhexeeya khilaafka siyaasadeed iyo siyaasadda qasabka ah ayaa noqoneysa mid aad u adag in la ilaaliyo.

Madaxweynaha Xasan Sheekh ayaa u sheegay bulshada caalamka in mustaqbalka siyaasadeed ee Soomaaliya uu ku saleysan yahay wadaxaajood, sharciga dastuuriga ah iyo doorashooyinka. Si kastaba ha ahaatee, is-qabqabsi sii socda oo lala yeesho hogaamiyayaasha mucaaradka ayaa muujinaya sida ay nidaamka siyaasadeed uga fog yahay yoolkaas.

Ka dib bilood wadaxaajood ah, Soomaaliya wali ma haysato heshiis siyaasadeed oo la aqbali karo oo ay ku tartamayaan kooxaha ugu waaweyn. Qorshaha amniga ee ugu dambeeyay ee ku hareeraysan guriga Sheikh Sharif ayaa khatar gelinaya kalsoonidaas—iyo u beddelidda xayiraadda siyaasadeed dhibaato amni oo halis ah.

WardheerNews