Madaxweynaha Soomaaliya oo la kulmay Sisi ee Masar xilli xiisado ka jiraan Geeska Afrika

AL-ALAMEIN, Masar — Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa wada hadal la yeeshay Madaxweynaha Masar Abdel Fattah al-Sisi xilliga uu socday Shirka Ganacsiga Afrika ee magaalada xeebta ah ee Al-Alamein, iyadoo xiisadaha ka jira Geeska Afrika ay korodhay.

Labada hoggaamiye ayaa ka wada hadlay xoojinta xiriirka labada dal iyo iskaashiga, iyadoo si gaar ah loo eegayo xiriirka dhaqaale, maalgashiga iyo iskaashiga horumarineed ee u dhexeeya Soomaaliya iyo Masar.

Kulanka ayaa ku soo beegmay iyadoo xiisadaha gobolka ay korodhay, gaar ahaan kuwa ku saabsan Itoobiya iyo derisheed. Itoobiya dhawaan ayaa joojisay xiriirka diblomaasiyadeed ee ay la leedahay Eretariya waxayna ku eedeysay Masar iyo Suudaan inay taageeraan kooxo hubeysan oo dagaal ku haya waqooyiga dalka. Qaahira iyo Khartuum ayaa diiday eedeymahaas.

Dagaal ayaa sidoo kale dib u billowday gobolka Tigray ee Itoobiya, taasoo kordhinaysa walaaca ku saabsan suurtagalnimada ballaarinta khilaafka. Ciidamada dowladda Itoobiya ayaa Sabtidii dib u qabsaday garoonka diyaaradaha caalamiga ah ee Alula Aba Nega ee Mekelle, sida ay wararku sheegayaan, ka dib markii xoogagga Tigray ay ka baxeen qaybo ka mid ah caasimadda gobolka.

Ururka Midowga Afrika ayaa ku baaqay in dhammaan dhinacyadu ka fogaadaan falal ama bayaanno kor u qaadi kara xiisadaha waxayna ku baaqeen in khilaafaadka lagu xalliyo wadahadal iyo kanaallo diblomaasiyadeed.

Dhacdooyinkani waxay saameyn ku yeesheen xiriirka Soomaaliya ee labada dal ee Masar iyo Itoobiya, iyadoo Muqdisho ay xiriir la leedahay Qaahira iyo Addis Ababa iyadoo raadinaysa in la xoojiyo iskaashiga dalalka deriska ah ee ku saabsan amniga, horumarinta dhaqaale iyo xasiloonida gobolka.

Hassan Sheikh wuxuu ku sugan yahay Al-Alamein si uu uga qayb galo dhacdooyin heer sare ah oo diiradda saaraya iskaashiga dhaqaale ee Afrika, maalgashiga iyo horumarinta. Shirka Ganacsiga Afrika ayaa la qabanayaa laga bilaabo Oktoobar 2 ilaa 4, iyadoo la isugu keenayo madaxda dalalka Afrika, mas'uuliyiinta dowladda iyo wakiilada ganacsiga.

Ka qaybgalka madaxweynaha Soomaaliya wuxuu muujinayaa dadaallada Muqdisho ee ku aaddan ballaarinta iskaashiga dhaqaale iyo soo jiidashada maalgashiga iyadoo la xoojinayo xiriirka ay la leedahay dowladaha kale ee Afrika.

Masar waxay ilaalinaysaa xiriirro siyaasadeed iyo amni oo dhow la leh Soomaaliya waxayna marar badan xaqiijisay taageerada ay u hayso madax-bannaanida, midnimada iyo xasiloonida dhuleed ee Soomaaliya. Qaahira sidoo kale waxay taageertay xoojinta hay'adaha dowliga ah ee Soomaaliya iyo iskaashiga amniga gobolka.

Ugu yaraan Soomaaliya, horumarrada ka socda Geeska Afrika ayaa si gaar ah muhiim u ah sababtoo ah booskeeda istiraatiijiga ah ee ku yaal Xeebta Aden iyo dhanka Badda Cas. Gobolka ayaa noqday mid si weyn muhiim u ah iyadoo ay jiraan khilaafaad ku saabsan helitaanka badda, amniga iyo isbahaysiyo gobolka oo tartamaya.

Khilaafaadka ballaaran ayaa sidoo kale saameyn ku yeeshay dadaallada Itoobiya ee ku aaddan helitaanka marin ammaan ah oo badeed, xiriirkeeda xumaaday ee Eritrea iyo khilaafaadka muddada dheer la leh Masar ee ku saabsan Webiga Nile iyo Biyo-xireenka Waqooyi ee Itoobiya.

Axadda, Oktoobar 4, Al-Alamein waxaa lagu qorsheynayaa in lagu qabto kulanka isuduwidda dhexe ee ururka Midowga Afrika ee sanadka, iyadoo la isugu keenayo hoggaamiyeyaasha Afrika iyo madaxda bulshooyinka dhaqaale ee gobolka.