Soomaaliya: Ciidamada dowladda oo ku urursan guryaha hogaamiyayaasha mucaaradka

MOGADISHU (Somaliguardian) – Tirada badan ee ciidamada dowladda ayaa la geeyay agagaarka guryaha madaxweynihii hore ee Soomaaliya Sharif Sheikh Ahmed iyo ra'iisul wasaaraha hore Hassan Ali Khaire oo ku dhow garoonka diyaaradaha ee Muqdisho. Warbaahinta maxalliga ah ayaa si joogto ah u soo sheegaysa in madaxweynaha Hassan Sheikh Mohamud uu qorsheynayo in uu bilaabo howlgallo milatari si uu u hubka ka dhigo hogaamiyayaasha mucaaradka.

Gaadiidka milatariga iyo baabuurta gaashaaman ayaa la arkay iyagoo u socdaalayay aagga habeenkii Sabtida, taasoo keentay cabsi ah in dagaallo ay ka dhici karaan habeenka. Ilaa Axadda, cutubyo si culus u hubeysan ayaa ku sugnaa agagaarka guryaha siyaasiyiinta mucaaradka ee Jayga Road.

Warbixin ku saabsan muddo saddex maalmood ah

Zakariye Timo-adde, wariye Soomaaliyeed oo qaxooti ah, ayaa habeenkii Sabtida sheegay in madaxweynaha Hassan Sheikh Mohamud uu u sheegay odayaasha beelaha ee xiriirka la leh Sharif in uu bilaabi doono howlgallo si uu u hubka ka dhigo isaga muddo saddex maalmood ah haddii uusan si iskiis ah u dhigin hubkiisa. Wariyaha ayaa sheegay in madaxweynaha uu sidoo kale diiday soo jeedin ka timid Sharif oo ku saabsan in la yareeyo xiisadda.

Somaliguardian ma aysan awoodin in ay si madax-bannaan u xaqiijiso warbixinta. Mas'uuliyiinta dowladda ma aysan ka jawaabin codsi faallo ah waqtiga daabacaadda.

Axadda, mas'uul amni, oo ay wariyeyaasha maxalliga ah u aqoonsan yihiin taliyaha ciidamada loo xilsaaray howlgallada ka dhanka ah Sharif iyo Khaire, ayaa Facebook ku qoray in aan qofna loo ogolaan doonin in uu hub qaato Muqdisho. Wuxuu tilmaamay in tallaabadan ay lagama maarmaan u tahay amniga magaalada iyo badbaadada dadka deggan.

Sharif wuxuu ku baaqayaa wada hadal

Sharif waxaa uu ka hadlay howlgalka la qorsheeyay todobaadkan si taxaddar leh. Wuxuu sheegay in mucaaradka aysan ahayn cadowga dowladda iyo in aan waxba lagu justification karin weerar dowladda ku ah. Wuxuu ku booriyay hay'adaha in ay wada hadal la galaan dhammaan kuwa qaba aragtiyo kala duwan halkii ay ka resort-gareyn lahaayeen hubka, taasoo, sida uu sheegay, aan dan u ahayn dowladnimada ama xallinta xaalada siyaasadeed ee hadda taagan.

Codadka Juun

Daabacaaddu waxay soo nooleysaa xusuus laba maalmood oo isku dhacyo ah oo dhacay Juun dhex maray ilaaliyayaasha labadii hogaamiye hore iyo ciidamada dowladda. Mucaaradka ayaa sheegay in rabshaddu ay ka dhalatay weeraro kala duwan oo ay ciidamada dowladda ku qaadeen guryaha ay ku sugan yihiin hogaamiyahooda. Dagaalku wuxuu dhammaaday ka dib faragelin caalami ah iyo dadaallo diblomaasiyadeed oo degdeg ah, kuwaas oo ku qanciyay labadan nin inay ku laabtaan guryahooda agagaarka garoonka diyaaradaha iyo dowladda inay siiso marin ammaan ah.

Ka hor isku dhacyada 3-da Juun, labadan nin waxay dhisteen guryo ku meel gaar ah oo ku yaal xaafadaha Muqdisho halkaas oo qabiilkooda uu xooggan yahay: Sharif degmada Abdiaziz iyo Khaire degmada Howlwadag. Waxay sheegeen in ay halkaas ku soo dhaceen weerar, iyadoo hay'adaha ay adeegsanayeen hubka culus iyo diyaaradaha is-miidaaminta.

Taxadarka khilaaf ballaaran

Bilaha badan, qaar ka mid ah falanqeeyayaasha Soomaaliyeed ayaa ka digay in khilaaf noocan ah uu qabiilo kala dhigo, sida dagaalkii qabiilka ee afar bilood socday ee u dhexeeyay General Mohamed Farah Aidid iyo Ali Mahdi oo dhacay bilowgii 1990-meeyadii.

Abdikarim Ali Kar, afhayeenkii hore ee madaxweynaha, ayaa dhawaan ka digay hawlgalkan. Wuxuu sheegay in haddii madaxweynaha uu aaminsan yahay inuu kaliya ka adkaan karo oo uu hubka ka dhigi karo Sharif, dhacdooyinka si sahlan ayaa u noqon kara kuwo ka dhanka ah isaga, taasoo Soomaaliya ku ridaysa burbur intii uu xafiiska joogay iyo dalka ku celinaysa dagaal sokeeye oo buuxa sida kii 1991. Wuxuu intaas ku daray in garoonka diyaaradaha, oo ku dhow guryaha hogaamiyayaasha mucaaradka, lagu dhex qabsan doono rasaasta iyo in la qasbo in la xiro.

Waxaa sidoo kale si weyn loo doodayaa in dagaalkan noocan ah uu caawin karo maleeshiyada inay ku dhex galaan caasimadda iyo inay ka dhimaan kheyraadka dowladda, iyadoo maleeshiyadu weli haystaan aagag ka yar 30 kiiloomitir Muqdisho. Ma cadda weli in dowladda ay go'aan ku gaartay inay hawlgalkan bilowdo, ama inta ay gaari doonto.

Taageerada Turkiga iyo xaaladda Sharif

Madaxweynaha Xasan Sheekh Maxamuud ayaa helay taageero milatari oo weyn oo ka timid Turkiga, kaasoo si culus u hubeysan ciidamada dowladda. Bilihii u dambeeyay, Turkiga ayaa sidoo kale u dhaqaaqay inuu bixiyo taageero hawada marka ciidamada federaalka ay la dagaallamaan dagaalyahannada mucaaradka, sida marar badan loo arkay is-qabqabsiga u dhexeeya dowladda iyo ciidamada daacadda u ah madaxweynihii la afgembiyay ee Gobolka Koonfur-galbeed, Cabdiaziz Laftagareen.

Sharif wuxuu hogaaminayay Isbahaysiga Maxkamadaha Islaamiga, oo ka saaray hogaamiyeyaasha dagaalka awoodda leh Muqdisho sanadkii 2006. Kadib wuxuu hogaaminayay Isbahaysiga Dib-u-liberation-ka Soomaaliya, mid ka mid ah kooxaha hubeysan ee la dagaallamay ciidamada Itoobiya ka dib markii ay soo duuleen dhamaadka 2006, wuxuuna markii dambe noqday madaxweyne.

Intii uu madaxweyne ahaa wuxuu la dagaallamay kooxda maleeshiyada Al-Shabaab, oo ku dhawaad qabsatay Muqdisho sanadkii 2009, iyadoo ku dhow dhowr mitir kursigiisa ee Villa Soomaaliya ka hor inta aysan ka baxsan cadaadiska ciidamada Midowga Afrika.

Sharif waxaa si weyn loo aaminsan yahay inuu si fiican u hubeysan yahay oo uu taageero buuxda ka heysto qabiilka Harti Agoonyar ee Abgaal, qabiilka uu sidoo kale ka tirsan yahay Madaxweynaha Xasan Sheekh Maxamuud, inkastoo uu ka tirsan yahay qabiil kale, Wacaysle.

Falanqeyn

Madaxweynaha Xasan Sheekh Maxamuud, Sharif waa dhagax kaliya oo dhinaciisa ah: caqabad kaliya oo ka hor istaagta himiladiisa la sheegay ee ah inuu xafiiska ku sii nagaado sida saaxiibkiisa Jabuuti, Ismail Omar Guelleh. Si weyn u hubeysan oo ay taageerto daacadnimada qabiilkiisa, Sharif waa shakhsi kaliya oo leh awoodda uu ku diidi karo isku day kasta oo lagu dheereynayo muddada xafiiska sanado badan iyada oo aan la marin doorasho. Haddii dhagaxaas si sahlan loo saari karo, si kastaba ha ahaatee, weli waa mid si weyn aan la hubin.

Nala soo xiriir: [email protected]