Kacdoonka Koonfur Galbeed Soomaaliya: Sababta Guusha Militariga Ay Ugu Adagtahay Inay Dhacdo Iyadoo Aan Heshiis Siyaasadeed La Gaadhin

Duqeymo ka dhacay Bakool ayaa bartilmaameedsaday Al-Shabaab iyo xoogagga daacadda u ah madaxweynihii hore ee gobolka Laftagareen iyadoo dagaalku uu faafayo Bay iyo Bakool. Iyadoo xoogag is khilaafsan ay tartamayaan xukunka degmooyinka muhiimka ah, khatarta ayaa ah in dhibaatadu ay noqoto mid sii socota ilaa Muqdisho iyo mucaaradka ay dib ugu laabtaan wadahadalada.

WAJID, Gobolka Bakool (WDN) — Iska horimaadka sii kordhaya ee Soomaaliya ee ku saabsan Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed ayaa gashay marxalad khatar ah, iyadoo duqeymo la soo sheegay shalay agagaarka Wajid ay bartilmaameedsadeen labadaba maleeshiyada Al-Shabaab iyo xoogagga daacadda u ah madaxweynihii hore ee gobolka Abdiaziz Hassan Mohamed Laftagareen. Howlgalku wuxuu muujinayaa kakanaanta sii kordheysa ee khilaafka, halkaas oo dadaalka Dowladda Federaalka ee dib u helitaanka xukunka dhulka uu ku dhex milmay khilaaf siyaasadeed oo ballaaran oo ku saabsan cidda maamuleysa gobolka.

Mas'uuliyiinta milatariga Soomaaliyeed ayaa sheegay in duqeymihii la bartilmaameedsaday ay ku dhaceen goobaha ay dagaalyahannadu ku urursanayeen dibadda Wajid iyo in howlgalku uu si qorsheysan u socday. Waxay ku dheereeyeen inay sii wadi doonaan howlgallada milatari ee aagga laakiin ma aysan shaacin tirada rasmiga ah ee khasaaraha. Khasaaraha la soo sheegay lama xaqiijin karin si madax-bannaan.

Duqeymuhu waxay yimaadeen xilli xiisad sii kordheysa ay ka jirto Bay iyo Bakool, halkaas oo xoogagga la safan Laftagareen ay la sheegay inay qabsadeen dhowr degmo oo ka tirsan maamulka uu hoggaamiyo Adan Mohamed Nur, oo si weyn loogu yaqaan Adan Madoobe, kaas oo taageero ka helaya Dowladda Federaalka Soomaaliya.

Degmooyinka la sheegay inay gacanta ka beddeleen waxaa ka mid ah Qansax Dheere, Bardale, Buurhakaba iyo Diinsoor oo ku yaal gobolka Bay. Maamulka Koonfur Galbeed ayaa diyaarinaya weerar dib u soo kabasho ah si ay u soo ceshadaan dhulka lumay, taasoo kor u qaadaysa cabsi ku saabsan dagaallo kale.

Khilaaf Siyaasadeed oo U Beddelmaya Isku Dhac Millatari

Waxa bilaabmay khilaaf ku saabsan awoodda siyaasadeed ee gobollada, laakiin si tartiib tartiib ah ayaa u noqday tartan xoog millatari. Dowladda Federaalka waxay taageertaa maamulka Baidoa, halka xoogagga Laftagareen ay raadinayaan inay dib u soo celiyaan isbeddelada siyaasadeed iyo dhuleed ee ka dhashay burburka xiriirka u dhexeeya labada dhinac ee is khilaafsan.

Duqeymaha hawada ee ugu dambeeyay ayaa muujinaya dhibaatada ka dhalanaysa kala soocidda dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab iyo dagaalka u dhexeeya ciyaartoyda siyaasadeed ee Soomaaliyeed. Warbixinta ku saabsan joogitaanka labadaba maleeshiyo iyo xoogagga la alineeyay Laftagareen ee bartilmaameedyada ayaa su'aalo ka keenaya deegaanka hawlgalka iyo cawaaqibka suurtagalka ah ee dadka rayidka ah ee ku nool aagagga ay saameeyeen.

Dadweynaha Bay iyo Bakool, khatartu waa mid degdeg ah: dagaal dib u cusboonaysiin kara ayaa carqaladeyn kara safarka, ganacsiga, helitaanka adeegyada aasaasiga ah iyo gaarsiinta caawimada bini'aadantinimo. Bulshooyinka horey u wajahday amni darro ayaa laga yaabaa inay dhexda ku dhacaan xoogagga is khilaafsan maadaama dhinac walba uu raadinayo inuu xoojiyo ama soo ceshado dhul.

Arrintani sidoo kale waxay soo bandhigaysaa caqabadda ballaaran ee nidaamka federaalka Soomaaliya. Markii khilaafaadka ku saabsan hogaaminta siyaasadeed iyo awoodda gobollada lagu xalliyo isku dhacyo hubaysan, dhaawacu wuxuu ka baxsan yahay goobta dagaalka ee degdega ah. Hay'adaha ayaa daciifaya, kala qaybsanaanta deegaanka ayaa sii qoto dheeraysa, fursadaha Al-Shabaab ee ka faa'iidaysiga amni darro ayaa laga yaabaa inay kordhaan.

Sidee Dheer Dagaalku U Socon Karaa?

Su'aasha dhexe ma aha mid kaliya ah in dhinac midkood uu qabsado degmo ka mid ah dhinaca kale. Waxay tahay in hawlgallada millatari ay soo saari karaan natiijo siyaasadeed oo waarta dagaal ku saleysan sheegashooyin is khilaafsan oo awoodda ah.

Inkastoo ciidamada taageerada federaalka ay soo ceshan karaan qaar ka mid ah degmooyinka lumay, guulaha dhuleed kaliya ma xallin karaan khilaafka hoose. Sidoo kale, horumarka ay sameeyeen ciidamada la xariira Laftagareen ma aaminsan yihiin inay kaligood dhisi karaan heshiis waara oo la aqbali karo oo ay la jaanqaadi karaan daneeyayaasha siyaasadeed iyo bulshooyinka gobolka.

Iyadoo aan la heshin qaab siyaasadeed oo la isku raacay, isbeddel kasta oo dhuleed wuxuu khatar ku noqon karaa inuu kiciyo weerar kale. Degmooyinka waxay marar badan isbedeli karaan halkaasoo muwaadiniintu ay qaadi doonaan kharashka, waxaana dhinacyadu laga yaabaa inay ku xayirmadaan wareeg weeraro, dib u noqosho iyo dib u mobilization.

Khilaafku wuxuu sidaas darteed sii socon karaa ilaa dhinacyada tartamaya ay ku heshiiyaan heshiis la galo. Natiijadaas ma ahan mid lama huraan ah, laakiin khatarta xasilooni darro muddada dheer ayaa kordhaysa marka ficilka milatari uu beddelo wada hadalka siyaasadeed.

Wada Hadalladu Waa Habka Lagama Maarmaanka Ah Ee Hore

Xallin waarta waxay u baahan tahay Dowladda Federaalka, maamulka Gobolka Koonfur Galbeed iyo siyaasiyiinta la xariira Laftagareen inay khilaafka ka wada hadlaan iyagoo adeegsanaya wada hadal halkii ay ku tiirsan lahaayeen xoog si ay u go'aamiyaan mustaqbalka gobolka.

Hannaanka la aamini karo wuxuu u baahan yahay inuu dejiyo shuruudo cad oo ku saabsan hoos u dhigista, ka hadlo sheegashooyinka siyaasadeed ee tartamaya, ilaaliyo muwaadiniinta iyo abuuro waddo la isku raacay oo ku wajahan maamul goboleed sharci ah. Hoggaamiyeyaasha diinta, odayaasha dhaqanka, wakiilada ganacsiga iyo dadka kale ee bulshada waxay ka caawin karaan fududeynta wada hadalka, haddii hannaanku uu ka mid yahay dhinacyada ugu muhiimsan oo uu soo saaro ballanqaadyo wax ku ool ah.

Hawlgalada milatari ee ka dhanka ah Al-Shabaab waxay keenayaan arrimo amni oo kala duwan, laakiin ma aha in ay bedelaan xalinta khilaafaadka siyaasadeed ee ka dhex jira dadka Soomaaliyeed. Sidoo kale, ma aha in loolanka ku saabsan awoodda goboleed uu dhaawaco dadaallada lagu ilaalinayo rayidka iyo lagu haynayo amniga.

Duqeymaha hawada ee agagaarka Wajid waxay muujinayaan diyaar garowga dowladda ee sii wadida ololaha, laakiin ma xallinayaan su'aalaha siyaasadeed ee horseedaya khilaafka ballaaran.

Casharka waa mid cad: khilaafaadka siyaasadeed lama xallin karo si waara iyadoo la adeegsanayo dagaallo hubaysan . Iyadoo aan la helin wadahadal, loolanka ku saabsan Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed wuxuu noqon karaa tartan dheer oo aanay naftooda horumarin ama dhul lumisna aysan keenin xasillooni waarta.

Muhiimadda degdegga ah waa in la joojiyo kororka ka hor inta aanay degmooyin badan noqon goobaha dagaalka. Hogaamiyeyaasha Soomaaliya waa in ay go'aan ka gaaraan in mustaqbalka Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed lagu go'aamin doono wadahadal iyo hab siyaasadeed oo la isku raacay—ama iyada oo loo marayo silsilad rabshado ah oo khatar ku ah in la daciifiyo hay'adaha, in rayidka la barakiciyo iyo in fursado dheeraad ah loo abuuro Al-Shabaab.

WardheerNews