Uganda ayaa bilaabay in ay ciidamadeeda ka soo baxdo Soomaaliya iyadoo Soomaaliya wajahaysa imtixaanka amniga ee muhiimka ah

Kampala (WDN) - Uganda ayaa bilaabay in ay ka soo baxdo ciidamadeeda Soomaaliya ka dib ku dhawaad 20 sano oo faragelin milatari ah, iyadoo niyad-jab ka muuqdo Kampala sababo la xiriira guuldarada dalka ee ku aaddan helitaanka xasilooni waarta inkastoo ay jiraan sanado taageero milatari ah iyo dhimashada askarta Uganda.

General Muhoozi Kainerugaba, taliyaha milatariga Uganda, ayaa ku dhawaaqay soo bixitaanka qoraal uu ku daabacay X taariikhdu markay ahayd 29ka Oktoobar, isagoo sheegay in ciidamadii Uganda ay bilaabeen in ay wareejiyaan mas'uuliyadda amniga ciidamadda Soomaaliyeed.

“Sida aan ballanqaadnay, waxaan bilaabaynaa in aan ka soo baxno ciidamadda UPDF Soomaaliya. Ka dib 20 sano oo dhiig iyo qurbaan ah, waxaan amniga u wareejinaynaa walaalaheen Soomaaliyeed,” ayuu yiri Muhoozi.

Ma uusan shaacin tirada ciidamadda ka baxaya, meelaha ay saameyn doonto ama jadwalka dhameystirka soo bixitaanka.

Ku dhawaaqista ayaa timid iyadoo Hawlgalka Taageerada iyo Xasilinta Midowga Afrika ee Soomaaliya (AUSSOM) uu wajahayo dhibaatooyin dhaqaale iyo hubanti la'aan ku saabsan taageerada caalamiga ah. Sidoo kale waxay su'aalo ka keenaysaa in ciidamadda amniga Soomaaliya ay diyaar u yihiin in ay qaadaan mas'uuliyad weyn marka ciidamadda shisheeye ay baxaan.

Cadaadiska Dhaqaale ayaa Xoojiyay Hubanti La'aanta

Hawlgalka ayaa wajahaya hubanti la'aan sii kordheysa oo ku saabsan maalgelintiisa muddada dheer. Bisha Luulyo, Maraykanka ayaa muujiyay in uusan taageeri doonin dib-u-cusboonaysiinta awoodda hawlgalka marka Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay uu arrinta ka hadlo bisha Diseembar, sida lagu sheegay warbixinta la bixiyay.

Muhoozi ayaa sidoo kale sheegay intii lagu guda jiray kulamada milatari ee ka horreeyay shirweynaha Kampala ee bisha Luulyo in Xafiiska Taageerada Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNSOS) uu hoos u dhigay taageeradiisa 25 boqolkiiba, taasoo saameyn ku yeelatay awoodda hawlgalka ee ciidamadda la geeyay.

Markii la joogay, wuxuu ku booriyay hoggaamiyeyaasha milatariga gobolka inay la qabsadaan kheyraadka hoos u dhacaya oo ay horumariyaan qaab-dhismeed u oggolaanaya dalalka Afrika inay sii wadaan hawsha.

“Kuwaani waa duruufo adag, laakiin sidoo kale waxay dalbanayaan midnimo, hal-abuurnimo iyo go'aan adag,” ayuu u sheegay madaxda milatariga ee ka socda dalalka ciidamo u diray Soomaaliya.

Wuxuu intaas ku daray in mustaqbalka hawsha iyo ilaalinta guulaha laga gaaray Soomaaliya ay ku xirnaan doonto go'aannada ay qaadaan hoggaamiyeyaasha milatariga xilligan muhiimka ah.

Shaki dhaqaale ayaa soo bandhigaya doorasho adag oo ku saabsan dalalka ciidamo u diraya: sii wadida hawlgallada waxay u baahan tahay kheyraad joogto ah, laakiin soo noqoshada ciidamo ka hor intaan ciidanka Soomaaliyeed diyaar ahayn waxay khatar gelin kartaa guulaha amniga.

Soomaaliya Hoos U Cadaadis Si Ay Natiijooyin U Soo Saarto

Soo noqoshada Uganda waxay cadaadis cusub saartaa dowladda Soomaaliya si ay u muujiso in ciidamadeeda qaranka ay awoodaan inay ilaaliyaan amniga iyadoo ciidamo shisheeye ay baxayaan. Dalka wuxuu weli wajahaya khataro ka imaanaya al-Shabaab, halka kala qaybsanaanta siyaasadeed iyo daciifnimada hay'adaha ay adkeyneyso dadaallada lagu dhisayo nidaam amni oo mideysan oo wax ku ool ah.

Ka dib ku dhawaad labaatan sano oo caawimaad milatari caalami ah, Soomaaliya weli ma aysan aasaasin ciidamo amni oo si madax-bannaan u sugi kara dalka. Isbeddelkaas wuxuu tijaabinayaa haddii sanado badan oo taageero dibadda ah ay dhistay awood qaran oo ku filan si ay u sii wadaan hawlgallada iyada oo aan joogitaan milatari shisheeye oo dheerayn ah.

Soo noqoshada aan si wanaagsan loo qorsheynin waxay abuuri kartaa fursado amni oo kooxaha hubeysan ay ka faa'iidaysan karaan. Ka hortagga xaalad noocaas ah waxay u baahan doontaa maalgelin ku filan, qaab-dhismeedyo amni oo wax ku ool ah iyo isuduwid dhow oo u dhaxaysa hay'adaha federaalka iyo maamul goboleedyada.

Uganada iyo dalalka kale ee ciidamadooda bixiya, mudnaanta ayaa ah in la hubiyo in wareejinta mas'uuliyadda ay keento natiijo waarta halkii ay ka noqon lahayd wareeg kale oo faragelin caalami ah. Muqdisho, caqabadda degdegga ah ayaa ah in la muujiyo in ciidamadeeda ay ka ilaalin karaan guulaha la gaaray iyo in ay ka hortagaan xasilooni darro cusub marka taageerada dibadda ay isbedesho.

Ka bixitaanka Uganada ayaa tijaabo muhiim ah u ah ciidamada amniga Soomaaliya: haddii ay ka hortagi karaan al-Shabaab iyo in ay xasilooni hayaan marka ciidamadii shisheeye ay baxaan. Kadib labaatan sano oo taageero milatari caalami ah, Muqdisho waa in ay muujisaa in ciidamadeeda ay sugi karaan dalka iyaga oo aan si aan xadidnayn ugu tiirsanayn ciidamo shisheeye.

WardheerNews