Khilaafka Uganda-Türkiye oo Saameyn Ku Yeelanaya Iskaashiga Amniga Soomaaliya

Kampala waxay joojisay iskaashiga milatari ee Ankara iyadoo khilaafku su'aalo ka keenayo doorka Uganda ee Soomaaliya

KAMPALA (WDN) — Soomaaliya ayaa noqotay meel muhiim ah oo khilaaf ballaaran u dhexeeya Uganda iyo Türkiye ka dib markii Kampala ay joojisay dhammaan iskaashiga difaaca iyo milatari ee Ankara, taasoo su'aalo ka keenaysa saameynta suurtagalka ah ee iskaashiyada amniga Soomaaliya oo sii adkaanaya.

Khilaaf ayaa soo ifbaxay

Taxanaha dhacdooyinka ayaa soo jiitay dareenka gaarka ah. 18-kii Sebtember, 2026, taageerayaasha Xisbiga Qaran ee Uganda ayaa mudaharaad ka dhigay dibadda Safaaradda Turkiga ee Kampala, iyagoo dalbanaya in la soo celiyo faaloyahanka siyaasadda Uganda Fred Lumbuye, oo Uganda horey u dalbatay in la keeno.

19-kii Sebtember, Ciidamada Difaaca Dadweynaha Uganda ayaa ku dhawaaqay joojinta degdegga ah ee dhammaan iskaashiga milatari iyo difaaca ee Türkiye, iyagoo sheegay arrimo aan la xalin oo ku saabsan difaaca labada dhinac. Bayaan rasmi ah ma xusin Soomaaliya ama Lumbuye mana muujin khilaafka gaarka ah ee go'aanka ka dambeeya.

21-kii Sebtember, Middle East Eye , iyadoo tixraacaysa ilo xog ogaal ah, ayaa warisay in khilaafku uu la xiriiro joogitaanka milatari ee Uganda ee Soomaaliya iyo doorka amniga ee Türkiye oo sii ballaaranaya halkaas. Ilo xog ogaal ah ayaa sheegay in khilaafyo ka dhashay mustaqbalka ciidamada Uganda ee Soomaaliya, iyadoo Muqdisho ay raadinayso in si tartiib ah mas'uuliyadda amniga loogu wareejiyo ciidamada Soomaaliyeed.

Labada dhinacba Uganda iyo Soomaaliya ma xaqiijin arrintan si dadweyne, taasoo ka dhigaysa mid muhiim ah in la kala saaro xiriirka la sheegay ee Soomaaliya iyo warbixinta rasmiga ah ee Uganda.

Soomaaliya oo ah Xarunta Tartanka Istaraatiijiyadeed ee Ballaaran

Khilaafku si kastaba ha ahaatee wuxuu leeyahay muhiimad gaar ah oo ku saabsan Soomaaliya. Uganda waxay leedahay kumanaan askari oo ka tirsan Soomaaliya oo ka tirsan AUSSOM, ka dib markii ay ka qayb qaadatay hawlgalladii hore ee Midowga Afrika. Türkiye, dhanka kale, waxay horumarineysaa iskaashi amni oo weyn oo la leh Muqdisho, oo ay ku jiraan tababarka milatari, iskaashiga difaaca iyo taageerada ciidamada Soomaaliyeed.

Uganda sidoo kale waxaa la filayaa inay ka baxdo Soomaaliya bisha Agoosto 2027, sida warbixinada dhawaan, taasoo ku dartay cabbir kale dooda ku saabsan mustaqbalka hababka amniga Soomaaliya.

Khataraha Maaliyadeed iyo Istaraatiijiyadeed

Warbixinno qaar ayaa soo jeediyay in Uganda ay lumin karto boqolaal milyan oo doolar sanadkiiba haddii joogitaankeeda milatari ee Soomaaliya si weyn loo yareeyo. Tiradaas si rasmi ah uma xaqiijin Uganda ama Soomaaliya, sidaas darteed waa in si taxadar leh loo tixgeliyaa.

Sawirka istaraatiijiyadeed ee ballaaran ayaa cad: Uganda waxay sii ahaaneysaa ka qaybqaate weyn dadaallada milatari ee caalamiga ah ee ka dhanka ah Al-Shabaab, halka Türkiye ay si joogto ah u ballaarinayso doorkeeda tababarka iyo taageerada hay'adaha amniga Soomaaliya.

Labada iskaashi ma aha kuwo si dabiici ah is khilaafsan. Laakiin hoos u dhaca xiriirka Kampala-Ankara ayaa su'aalo ka keenaya in danaha istaraatiijiyadeed ee tartamaya ay ugu dambeyntii saameyn ku yeelan karaan deegaanka amniga Soomaaliya.

Hadda, labaduba Uganda iyo Türkiye ma aysan shaacin wax isbeddel ah oo ku saabsan hawlgalladooda milatari ee Soomaaliya sida natiijada tooska ah ee khilaafka.

Su'aasha degdegga ah ayaa ah in joojinta 19-kii Sebtember—iyo sharraxaadda la xiriirta Soomaaliya ee la warbixiyay laba maalmood ka dib—ay ugu dambeyntii yeelan doonto saameyn ku saabsan iskaashiyada amniga ee Soomaaliya ay ku tiirsan tahay.

WardheerNews