Dharka dhaqanka Soomaalida waa ka badan yahay maro la xirto. Waa astaan ka tarjumaysa taariikh, cimilo, xishood, qurux, nolol-maalmeed iyo aqoonsi bulsho. Muddo 100 sano ah, labiska Soomaalidu wuu is beddelay, balse weli wuxuu xambaarsan yahay xididdo dhaqan oo qoto dheer.
Qarnigii hore, dharka Soomaalida wuxuu inta badan ku xirnaa deegaanka, nolosha reer guuraaga, ganacsiga iyo dhaqanka bulshada. Ragga waxaa lagu yaqaanay macawis, go’ iyo cumaamad, halka haweenku xirnaan jireen guntiino, garbasaar iyo dhar midabbo leh oo ku habboon cimilada kulul iyo nolosha dhaqanka.
Labiskaas wuxuu lahaa macne ka weyn muuqaalka. Wuxuu muujin jiray xishood, sharaf, da’, munaasabad iyo mararka qaar halka qofku ka soo jeedo. Aroosyada, ciidaha, safarrada iyo kulamada bulshada waxaa lagu kala garan jiray dhar gaar ah, midabbo iyo qaab xirasho.
Markii magaalooyinku bateen, waxbarashadu fidday, Soomaaliduna xiriir la yeelatay dunida kale, dharku wuxuu bilaabay inuu qaato qaabab cusub. Waxaa soo galay suudhadh, shaatiyo, diracyo casri ah, baati, hijabyo kala duwan iyo labis isku dhafaya dhaqan iyo casri. Taasi ma baabi’in dhaqankii hore, balse waxay muujisay sida bulshadu isu beddesho iyadoo weli ilaalinaysa aqoonsigeeda.
Haweenka Soomaaliyeed gaar ahaan waxay muddo dheer ahaayeen kuwa dharka dhaqanka si qurux badan u noolaysiiya. Guntiino, dirac, garbasaar, dahab iyo udgoon ayaa qayb weyn ka noqday muuqaalka aroosyada, ciidaha iyo xafladaha. Jiil kasta wuxuu dhaxlay wax ka yimid jiilkii ka horreeyay, wuxuuna ku daray taabasho cusub.
Ragga Soomaaliyeedna dharkoodu wuxuu ka tarjumay isbeddel la mid ah. Macawiska iyo cimaamadda weli waa astaan dhaqan oo xooggan, gaar ahaan munaasabadaha iyo nolol maalmeedka. Isla markaas, jiilalka cusub waxay isku daraan labis casri ah iyo mid dhaqameed, taasoo muujinaysa in dhaqanku aanu istaagin ee uu la socdo waqtiga.
Waxa xiiso leh ayaa ah in dharka dhaqanka Soomaalida maanta uu dib ugu soo laabanayo muuqaal cusub. Dhalinyaro badan ayaa baraha bulshada ku muujinaya dirac, guntiino, macawis, koofiyad iyo naqshado casri ah oo laga dhaxlay dhaqankii hore. Tani waxay tusaysaa in labisku uusan ahayn wax duug ah, balse uu yahay dhaxal la cusboonaysiin karo.
Dharka dhaqanka Soomaalida wuxuu ina xusuusinayaa in bulsho walba ay leedahay sheeko ay ku labisato. Mararka qaar hal guntiino, hal macawis ama hal garbasaar ayaa ka sheekeyn kara taariikh ka dheer erayo badan.
Soomaalidu 100 sano gudahood way guurtay, way magaaloowday, way qurbajoogtay, way wax baratay, wayna is beddeshay. Laakiin dharkeeda dhaqanka iyo hidaha weli wuxuu inoo leeyahay muhiimad gaar ah.
Hoos ka daawo muuqaalka ku lifaaqan qormadan, si aad u aragto sida dharka dhaqanka Soomaalida isu beddelay 100-kii sano ee la soo dhaafay.