Dhirbaaxo culus oo ku dhacday Giriiga iyo Israa’iil kadib markii Turkiga uu…

Tripoli (Caasimada Online) – Baarlamaanka Liibiya ayaa aqlabiyad ku ansixiyey heshiiskii xuduudaha badda ee Turkiga iyo Liibiya ay kala saxiixdeen sannadkii 2019-kii, tallaabadaas oo loo arko mid xoojinaysa mowqifka istaraatiijiga ah ee Ankara, isla markaana caqabad ku noqon karta danaha Giriiga iyo Israa’iil ee Bariga Mediterranean-ka.

Heshiiskan ayaa dib u soo cusboonaysiinaya muranka muddada dheer ka taagnaa xuduudaha badda, khayraadka tamarta iyo saamaynta juqraafiyeed ee gobolka. Turkiga ayaa heshiiska u arka mid xoojinaya sheegashadiisa ku aaddan aagagga badda ee uu danaynayo, halka Giriiga iyo dalal kale ay ka horyimaadeen qodobbadiisa.

Heshiiska ayaa la saxiixay sannadkii 2019-kii, xilli ciidamada uu hoggaaminayey Janaraal Khaliifa Xaftar ay guluf milatari ku hayeen caasimadda Tripoli, halkaas oo ay fadhiday Dowladda Midnimada Qaran ee Liibiya oo Qaramada Midoobay aqoonsanayd. Turkiga ayaa xilligaas taageero milatari siiyey dowladda, taas oo qayb ka ahayd iskaashiga amni iyo siyaasadeed ee labada dhinac.

Giriiga ayaa si adag uga soo horjeestay heshiiska, isaga oo ku doodaya inaan si caddaalad ah loo tixgelin xuquuqda badeed ee jasiiradihiisa. Turkiga iyo Giriiga ayaa muddo dheer isku hayey xuduudaha badda, hawada iyo xuquuqda ka dhalata jasiiradaha ku yaalla Badda Aegean-ka iyo Bariga Mediterranean-ka. Masar ayaa iyaduna iskaashi siyaasadeed iyo mid badeed la samaysay Giriiga, taas oo qayb ka ah loollanka gobolka.

Dhanka Israa’iil, heshiiska ayaa saamayn ku yeelan kara qorshayaasha tamarta ee Bariga Mediterranean-ka, halkaas oo ay ku yaallaan goobo gaas dabiici ah oo muhiim u ah dhoofinta tamarta.

Israa’iil, Giriiga iyo Qubrus ayaa hore u taageeray qorshayaal lagu gaarsiinayo gaaska gobolka suuqyada Yurub, oo uu ka mid yahay mashruuca dhuumaha EastMed, kaas oo la kulmay caqabado siyaasadeed, farsamo iyo dhaqaale.

Turkiga ayaa doonaya inuu noqdo marin muhiim ah oo isku xira ilaha tamarta ee Bariga Dhexe iyo suuqyada Yurub. Ankara waxay heshiiska Liibiya u aragtaa mid xoojinaya booskeeda juqraafiyeed iyo saamaynteeda ku aaddan qorshayaasha tamarta, gaar ahaan haddii la tixgeliyo mashaariicda dhuumaha gaaska ee mari kara aagagga badda ee muranku ka taagan yahay.

Ansixinta heshiiska ayaa sidoo kale imanaysa xilli uu soo dhowaanayo xiriirka Turkiga iyo dhinacyada kala duwan ee siyaasadda Liibiya, oo uu ku jiro maamulka Khaliifa Xaftar.

Turkiga ayaa soo dhaweeyey go’aanka baarlamaanka, kaas oo siinaya heshiiska taageero siyaasadeed oo dheeraad ah, inkasta oo muranka sharci iyo kan siyaasadeed ee ku xeeran aanu dhammaan.

Heshiiska Turkiga iyo Liibiya ayaa sidaas ku sii noqonaya arrin miisaan ku leh loollanka Bariga Mediterranean-ka, kaas oo ku saabsan xuduudaha badda, sahminta shidaalka iyo gaaska, amniga iyo marin-biyoodka.

Si kastaba, ansixinta heshiiskan ayaa dib u soo noolaynaysa khilaafaadka gobolka, iyadoo Turkigu doonayo inuu xoojiyo saamayntiisa, halka Giriiga iyo Israa’iil ay danaynayaan ilaalinta danahooda badeed iyo qorshayaashooda tamareed.