Ciidamada Itoobiya oo ku sii dhowaanaya Mekelle, iyadoo Itoobiya iyo Ereteriya ay jareen xiriirkoodii

Mekelle, Itoobiya – Maleeshiyaad taageersan dowladda federaalka Itoobiya ayaa sheegay inay ku sii dhowaanayaan magaalada Mekelle, caasimadda gobolka Tigray, kaddib markii ay sheegeen inay la wareegeen magaalada Milazat oo qiyaastii 20 kiiloomitir dhanka koonfur-bari kaga beegan Mekelle.

Kooxda loo yaqaan Tigray Peace Forces (TPF) ayaa baraha bulshada ku sheegtay inay gacanta ku dhigtay Milazat, iyadoo dagaallo culus ay weli ka socdaan Tigray iyo deegaannada ku dhow.

Warbixinno laga helayo goobta ayaa muujinaya in ciidamada federaalka Itoobiya iyo maleeshiyaad xulafadooda ah ay toddobaadkan si degdeg ah ugu sii fidayaan koonfurta Tigray, halka ciidamada mucaaradka ee uu hoggaamiyo TPLF ay iyaguna dagaallo ka wadaan jihooyin kale.

Dagaalladan ayaa sare u qaaday walaaca laga qabo in colaadda Tigray ay ka gudubto gudaha Itoobiya, gaar ahaan xilli xiriirka Addis Ababa iyo dalalka deriska ah uu si weyn u xumaaday. Xiisadda ayaa sii korortay kaddib markii Itoobiya 1-dii Oktoobar ku dhawaaqday inay xirayso safaaraddeeda ku taalla Asmara, isla markaana ay dalka ka cayrisay 10 diblomaasi oo Ereteriyaan ah.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda Itoobiya ayaa sheegtay in diblomaasiyiintaas loo aqoonsaday shaqsi aan loo baahneyn, iyadoo lagu eedeeyay inay ku lug lahaayeen falal ay dowladda Itoobiya ku tilmaantay khatar toos ah oo ku wajahan amniga qaranka. Diblomaasiyiinta ayaa loo qabtay 48 saacadood inay dalka uga baxaan.

Ereteriya ayaa tallaabadaas uga jawaabtay inay gebi ahaanba jarto xiriirkii diblomaasiyadeed ee ay la lahayd Itoobiya, iyadoo sheegtay inay tallaabada Addis Ababa uga jawaabayso si la mid ah.

Go’aannadan ayaa soo celiyay xiisaddii labada dal, kuwaas oo horey dagaal xuduudeed u galay intii u dhexeysay 1998 iyo 2000, kaddibna dib u soo celiyay xiriirkooda diblomaasiyadeed sannadkii 2018. Dowladda Itoobiya ayaa Ereteriya, Suudaan iyo Masar ku eedeysay inay taageerayaan isbahaysiga mucaaradka hubaysan ee uu hoggaamiyo TPLF. Saddexda dal ayaa beeniyay eedeymahaas.

Ereteriya ayaa iyaduna Itoobiya ku eedeysay inay taageerto kooxaha mucaaradka Ereteriya, halka labada dal ay isku hayaan arrimo dhowr ah oo ay ka mid yihiin amniga xuduudaha iyo danaha Itoobiya ee ku aaddan helitaanka marin-badeed.

Falanqeyn ay Reuters daabacday ayaa sheegtay in isku biiridda colaadda gudaha Itoobiya iyo khilaafaadka kala dhexeeya dalalka deriska ah ay kordhinayso khatarta ah in dagaalku yeesho saameyn ka baxsan xuduudaha Itoobiya. Mekelle ayaa hadda wajahaysa cadaadis sii kordhaya iyadoo ciidamada dowladda iyo kuwa xulafada la ah ay kusii dhowaanayaan magaalada.

Warar laga helayo Mekelle ayaa sheegay in qaar ka mid ah bangiyada iyo goobaha ganacsiga ay xirmeen, iyadoo shacabka ay ka cabsi qabaan in dagaalku magaalada soo gaaro. Reuters ayaa sidoo kale sheegtay in dagaalka cusub uu yahay kii ugu xoogga badnaa ee Tigray ka dhaca tan iyo dagaalkii 2020–2022.

Iyadoo dagaalladu sii socdaan, Midowga Afrika ayaa ku baaqay in dhinacyadu muujiyaan is-xakameyn, halka walaaca ugu weyn uu yahay in colaadda Tigray ay isu beddesho khilaaf goboleed oo ku lug yeesha dalalka deriska ah.