Guuldarada Ba'an ee Ciidamada Federaalka ee Jameeco oo Kicisay Baahida Baaritaan ku Saabsan Faragelinta Siyaasadeed

MOGADISHU (WDN) — Guuldarada dagaal ee ay Al-Shabaab ku gaarsiisay ciidamada federaalka Soomaaliyeed agagaarka Jameeco ayaa muujisay su'aalo culus oo ku saabsan hoggaanka milatariga, qorsheynta hawlgallada iyo faragelinta siyaasiyiinta rayidka ah ee go'aanada ay tahay in ay qaataan saraakiisha milatariga khibradda leh.

Codad badan oo walaac leh, oo ay ku jiraan madaxweynayaashii hore, ayaa ku baaqay in la sameeyo baaritaan madax-bannaan oo ku saabsan dhacdadan si loo xaqiijiyo xaqiiqooyinka loona hubiyo mas'uuliyadda.

Madaxweynihii hore Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa dalbaday baaritaan madax-bannaan oo ku saabsan weerarkii dhimashada sababay, isagoo ka digaya in askarta Soomaaliyeed aysan ku bixin noloshooda khilaafaadka siyaasadeed iyo hawlgallada si xun loo qorsheeyay.

Madaxweynayaashii hore Famaajo iyo Sharif

Farmaajo ayaa tacsi u diray qoysaska askarta ku dhimatay dagaalka wuxuuna si kulul u dhaleeceeyay Madaxweynaha Xasan Sheekh Maxamuud, isagoo ku eedeeyay maamulka Xasan in uu isticmaalayo xoog milatari si uu u xalliyo khilaafaadka siyaasadeed iyo in uu ciidamo geliyo hawlgallo si aan ku filnayn loo qorsheeyay.

Sidoo kale, madaxweynihii hore Sheekh Sharif ayaa ku baaqay baaritaan madax-bannaan. Sharif ayaa sheegay in khasaaraha soo noqnoqda uu su'aalo culus ka keenay sida hawlgallada milatariga loo qorsheeyay loona fuliyay. “Khasaaraha soo noqnoqda ee baaxadda weyn ee ay milatarigu la kulmeen ayaa su'aalo ka keenay tayada qorsheynta, sirdoonka, diyaar-garowga hawlgallada iyo madax-bannaanida hoggaanka milatariga,” ayuu yiri.

Guuldarada ayaa xoojisay baaritaanka doorka Wasiirka Difaaca Axmed Moalim Fiqi iyo Guddoomiyaha Golaha Shacabka Abdiqadir Maxamed Nur, oo loo yaqaan Jama, iyadoo la soo jeedinayo in siyaasiyiinta rayidka ah ay faragelin ku sameeyeen go'aan qaadashada milatariga iyagoo waxyeello u geystay taliyayaal khibrad leh. Bayaan uu Farmaajo bixiyay, sida lagu sheegay, ma magacaabin labadan mas'uul ama ma caddeyn mas'uuliyaddooda tooska ah ee natiijada hawlgalku.

“Danta siyaasadeed ma ahan mid qiimo leh oo u qalanta dhiigga askari Soomaaliyeed,” ayuu Farmaajo yiri, isagoo ku baaqaya in la baaro dhacdadii Jameeco iyo hawlgalladii milatari ee hore. Wuxuu ku adkeeyay hay'adaha in ay xisaabta ku hayaan qof kasta oo lagu helo mas'uuliyad la'aan khatar gelisay ciidanka.

Baaxadda buuxda ee khasaaraha dagaalka weli ma cadda. Si kastaba ha ahaatee, guuldarada la soo sheegay ayaa keenay su'aalo degdeg ah oo ku saabsan qorsheynta hawlgallada, sirdoonka, go'aan qaadashada, iyo in talooyinka milatari ee xirfadlayaasha la iska indhatiray. Dowladda ayaa wajahaysa cadaadis sii kordhaya si loo caddeeyo sida hawlgalku u dhacay iyo in guuldarrooyinka hogaaminta ay askarta u expose-gareeyeen khatar aan looga baahnayn.

Baaqyo loogu talagalay Mas'uuliyad iyo Daaweyn Wanaagsan oo Askarta ah

Farmaajo ayaa adkeeyay in mas'uuliyadda dowladda ay ka baxsan tahay baaritaanka hawlgalkan. Wuxuu ku baaqay in la siiyo daaweyn ku filan askarta dhaawacmay wuxuuna ku adkeeyay hay'adaha in ay u diraan shaqaalaha si xun u dhaawacmay xarumaha awood u leh inay bixiyaan daryeelka ay u baahan yihiin.

Wuxuu sidoo kale dalbaday in qoysaska iyo carruurta agoonta ah ee askarta ku dhintay howlgallada la siiyo xuquuqda ay xaqa u leeyihiin, isagoo ku adkeysanaya in qasaaraha shaqaalaha milatariga ay tahay in lagu taageero si macno leh dadka ka haray.

Madaxweynihii hore ayaa sidoo kale ku baaqay in kor loo qaado mushaarka iyo gunnada ciidamada qalabka sida Soomaaliyeed. Wuxuu sheegay in qaar ka mid ah shaqaalaha ay sanado badan ka maqnaayeen koror mushaar, halka kuwo kalena ay la kulmeen go'aan hoos u dhigista mushaarka bilihii la soo dhaafay. Wuxuu ku booriyay dowladda inay soo celiso xuquuqda ciidamada ay saameysay.

Faragelin Siyaasadeed oo Hoos Loo Eegayo

Guuldarada Jameeco ayaa xoojisay dood ballaaran oo ku saabsan xiriirka ka dhexeeya hogaaminta siyaasadeed ee Soomaaliya iyo taliska milateriga. Hay'adaha rayidka ah ayaa mas'uul ka ah kormeerka ciidamada qalabka sida, laakiin go'aanada dagaalka waxay u baahan yihiin garasho milateri oo xirfad leh, sirdoon la isku halleyn karo iyo qorsheyn taxadar leh.

Haddii taliyayaal khibrad leh la dhaafo sababo siyaasadeed awgood, cawaaqibka ayaa ka fogaan kara hal dagaal, iyadoo dhaawacaysa niyadda ciidamada, daciifinaysa kalsoonida shacabka iyo khatar gelinaysa askarta khataro laga fogaado. Ogaanshaha in faragelin noocaas ah ay ka dhacday Jameeco waxay u baahan tahay baaritaan madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo halkii laga isticmaali lahaa eedeymo siyaasadeed oo is khilaafsan.

Dalabka dhexe ee Farmaajo waa cad: go'aami waxa dhacay, caddee cidda mas'uul ka ah iyo hubi in askarta aan lagu qasbin sababo la xiriira dayacaad ama xisaab siyaasadeed.

Qoysaska sugaya wararka shaqaalaha maqan ama la qabtay, iyo ciidamada dhaawacmay ee u baahan daaweyn degdeg ah, mas'uuliyadda lama dhimi karo waqti aan xadidnayn. Dowladda waa inay sharaxdo duruufaha guuldarada, ilaaliso xuquuqda kuwa adeegay iyo muujiso in go'aanada milateri lagu sameynayo danaha qaranka.

wardheerNews