Soomaaliya oo Ka Codsaneysa Madaxbannaani Maaliyadeed iyo Sanduuqa Nabadda Midowga Afrika oo La Xoojiyo

ACCRA, Ghana — Soomaaliya ayaa ku baaqday madax-bannaani dhaqaale oo weyn gudaha Midowga Afrika, iyadoo ku dhiirigelinaysa dowladaha xubnaha ka ah inay xoojiyaan Sanduuqa Nabadda ee ururka iyo inay hubiyaan maalgelin waarta oo loogu talagalay hawlgallada nabadda iyo amniga.

Ali Maxamed Cumar, Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Soomaaliya, ayaa hadalladan ka jeediyay kulan gaar ah oo ka dhacay Golaha Fulinta Midowga Afrika ee ku yaal Accra, Ghana. Cumar, oo si weyn loogu yaqaan Ali Balcad, ayaa sheegay in ururka qaaradda uu u baahan yahay nidaam maaliyadeed oo iskiis u taagan si loo yareeyo ku tiirsanaanta maalgelinta dibadda iyo in la hubiyo in uu haysto ilo ku filan oo wax looga qabto caqabadaha sii kordhaya ee Afrika.

Wuxuu adkeeyay muhiimadda ay leedahay xoojinta Sanduuqa Nabadda ee Midowga Afrika, isagoo sheegay in ilaha maaliyadeed ee waara ay muhiim u yihiin taageeridda mudnaanta nabadda, amniga iyo horumarka ururka. Wasiirka Soomaaliya ayaa sidoo kale hoosta ka xariiqay baahida loo qabo in la fuliyo Go'aanka Kigali, kaas oo soo bandhigay 0.2 boqolkiiba canshuur ah oo lagu soo rogay alaabada la qaato ee dalalka Afrika si loo caawiyo maalgelinta hawlaha Midowga Afrika.

Nidaamka maalgelinta ayaa loo sameeyay si loo siiyo ururka qaaradda ilo dakhli oo la saadaalin karo iyo in la yareeyo ku tiirsanaanta la-hawlgalayaasha caalamiga ah. Cumar ayaa uga mahadceliyay dowladda Ghana martigelinta kulanka iyo soo dhaweynta iskaashiga la soo jeediyay ee la leh hay'adaha maaliyadeed ee badan ee Afrika, isagoo ku tilmaamay iskaashiyadan inay muhiim u yihiin xoojinta awoodda maaliyadeed ee qaaradda.

Wuxuu sidoo kale muujiyay taageero ku aaddan isbeddellada socda ee lagu xoojinayo waajibaadka iyo hawlaha Guddiga Midowga Afrika, qayb ka ah dadaallada ballaaran ee lagu hagaajinayo waxtarka hay'adaha iyo isuduwidda. Wasiirka ayaa aqoonsaday waxqabadka dalalka xubnaha ka ah AU ee ku aaddan Hawlgalka Taageerada iyo Xasilinta Midowga Afrika ee Soomaaliya (AUSSOM) iyada oo loo marayo Sanduuqa Nabadda ee ururka.

Wuxuu sheegay in dakhliga ka soo xarooda maalgashiyada sanduuqa uu sii wadi doono taageeridda mudnaanta istiraatiijiga ah ee Afrika iyo wax ka qabashada arrimaha maaliyadeed ee qaaradda.

baahiyaha. Soomaaliya waxay ahayd diiradda ugu weyn ee dadaallada nabadda iyo amniga Midowga Afrika, iyadoo AUSSOM ay taageereyso ciidamada amniga Soomaaliya ee dagaalka ka dhanka ah maleeshiyada Al-Shabaab iyo dadaallada lagu xasilinayo dalka.

Hawlgalku, oo bilaabmay bishii Janaayo 2025, ayaa beddelay Hawlgalka Isku-dhafka Midowga Afrika ee Soomaaliya (ATMIS) wuxuuna qayb ka yahay dadaallada ballaaran ee lagu wareejinayo mas'uuliyadaha amniga si tartiib ah ciidamada Soomaaliyeed. Omar wuxuu ku soo gabagabeeyay adkeynta muhiimadda ay leedahay xalalka ay hoggaaminayaan Afrika si loo xalliyo caqabadaha qaaradda, isagoo ku baaqay midnimo xooggan, iskaashi iyo is-maamul dhaqaale oo ka dhexeeya dowladaha xubnaha ka ah.

Hadalladiisu waxay yimaadeen xilli ay socdaan doodaha sii soconaya gudaha Midowga Afrika ku saabsan joogtaynta hawlgallada nabadda, isbeddelada hay'adaha iyo baahida loo qabo in la dhaqaajiyo kheyraadka gudaha si loo maalgeliyo mudnaanta ururka.

Ali Maxamed Omar, Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Soomaaliya, ayaa hadalladan ka jeediyay xilli uu ka qaybgalayay kalfadhiga gaarka ah ee Golaha Fulinta Midowga Afrika ee ku yaalla Accra, Ghana.

Omar, oo si weyn loogu yaqaan Ali Balcad, ayaa sheegay in ururka qaaradda uu u baahan yahay nidaam dhaqaale oo is-maamul leh si loo yareeyo ku tiirsanaanta maalgelinta dibadda iyo in la hubiyo in uu haysto kheyraad ku filan si loo xalliyo caqabadaha sii kordhaya ee Afrika.

Wuxuu adkeeyay muhiimadda ay leedahay xoojinta Sanduuqa Nabadda ee Midowga Afrika, isagoo sheegay in kheyraadka dhaqaale ee joogtada ah ay muhiim u yihiin taageerada mudnaanta nabadda, amniga iyo horumarka ururka.

Wasiirka Soomaaliya sidoo kale wuxuu muujiyay baahida loo qabo in la fuliyo Go'aanka Kigali, kaas oo soo bandhigay canshuur dhan 0.2 boqolkiiba oo lagu soo rogay alaabada la aqbali karo ee lagu soo dejiyo dalalka Afrika si loo caawiyo maalgelinta hawlaha Midowga Afrika.

Habka maalgelinta ayaa loo qorsheeyay in lagu siiyo ururka qaaradeed ilo dhaqaale oo la saadaalin karo iyo in la yareeyo ku tiirsanaanta la-hawlgalayaasha caalamiga ah.

Omar ayaa uga mahadceliyay dowladda Ghana martigelinta kulanka wuxuuna soo dhoweeyay iskaashiga la soo jeediyay ee la leh hay'adaha maaliyadeed ee badan ee Afrika, isagoo ku tilmaamay iskaashiyadan inay muhiim u yihiin xoojinta awoodda maaliyadeed ee qaaradda.