Soomaaliya oo u dhowaaneysa inay ku biirto WTO

​15 October 2026, Muqdisho – Mas'uuliyiinta Soomaaliya, Xafiiska WTO iyo khubarada ITC ayaa ku soo gabagabeeyay howlihii farsamo ee wadajirka ahaa ee ku saabsan gelitaanka Soomaaliya ee WTO, iyadoo asxaab kale ay ku biireen khadka tooska ah.

Soomaaliya waxay ku qaadatay toban sano inay ka shaqeyso gelitaanka Ururka Ganacsiga Adduunka. Usbuuc shaqo oo Muqdisho ka dhacay, oo ay maalgelisay Boqortooyada Midowday, ayaa keenay in inta badan dukumiintiyada gelitaanka ay u dhow yihiin dhammaystir.

​​Koox ka socota Madaxa Qaybta Gelitaanka ee Ururka Ganacsiga Adduunka (WTO) ayaa la shaqeysay mas'uuliyiinta Soomaaliyeed ee Muqdisho. Iyadoo ay la jiraan khubarada ITC, iyo codsiga Dowladda Soomaaliya, waxay qaateen 10 ilaa 15 October si ay u eegaan dukumiintiyada ka dambeeya codsiga Soomaaliya ee gelitaanka WTO. Dhamaadka usbuuca, inta badan waxay u dhowdahay inay dhammaystirmaan, ka hor kulanka labaad ee kooxda shaqada WTO ee ku saabsan gelitaanka Soomaaliya, oo la filayo in la qabto 2027.

​Codsi koraya

​Soomaaliya waxay codsatay inay ku biirto WTO sanadkii 2015, kooxda shaqadeedna waxay markii ugu horreysay kulantay Geneva bishii Febraayo 2025. Hogaamiyeyaasha Soomaaliyeed ayaa u sheegay xubnaha inay arkaan gelitaanka sidii waddo koritaan iyo maalgelin.

​Soomaaliya waxay leedahay qiyaastii 18 milyan oo qof iyo xeebta ugu dheer ee dhulka Afrika, laakiin dhoofkeeda wuxuu ku tiirsan yahay xoolaha. Iibka xoolaha nool ayaa keenay $576 milyan sanadkii 2025, inta badan Khaliijka, sida ku xusan Khariidadda Ganacsiga ITC. Taasi waxay ka badan tahay laba jibaar dakhliyadii dhoofka ee todobaadyo ka hor. Laakiin mamnuucida soo dejinta ayaa carqaladeeyay ganacsigaas waqtiyadii hore. Gelitaanka WTO, oo leh xeerarkeeda caalamiga ah ee caafimaadka xoolaha iyo badbaadada cuntada, ayaa furi kara waddo dhoofka si uu u sii kordho.

​Mogadishu, kooxo ayaa hagaajiyay jawaabaha Soomaaliya ee su'aalaha xubnaha WTO ee ku saabsan kastamka, ruqsadaha soo dejinta, caafimaadka xoolaha iyo dhirta, heerarka farsamada iyo hantida garaadka, waxayna khariidayeen shuruucda weli loo baahan yahay. Waxay sidoo kale diyaariyeen dalabkii ugu horreeyay ee Soomaaliya si ay u furto suuqeeda alaabooyinka iyo adeegyada.

​Kulan wadajir ah oo ay la yeesheen Bulshada Bariga Afrika iyo Aagga Ganacsiga Xoriyadda Afrika ayaa baaray sida waajibaadka gobolka ee Soomaaliya iyo dalabka WTO ay isugu taageeri karaan. Soomaaliya waxay ku biirtay Bulshada Bariga Afrika sanadkii 2024, waxaana canshuurta guud ee ururka ay qaabayn doontaa dalabkeeda alaabooyinka.

​Sababta ITC ay ugu sugan tahay Muqdisho

​Diiradda ugu weyn ee ITC waa in la keeno faa'iidooyinka ganacsiga caalamiga ah dalalka ugu yaraan horumarsan iyo kuwa ay saameeyeen khilaafaadka. ITC waxay caawisaa dowladaha inay shuruucdooda la jaanqaadaan waajibaadka caalamiga ah, si ganacsiyada yaryar ay u isticmaali karaan fursadaha ka dhasha.

​Hawlgalku waxaa maalgeliyay Xafiiska Arrimaha Dibadda, Commonwealth & Horumarinta ee Dowladda Ingiriiska iyada oo loo marayo mashruuca Making Trade Happen ee ITC. Axel Addy, wasiirkii hore ee ganacsiga Liberia iyo madaxda wadahadalka ganacsiga, ayaa talo siinaya wadahadallada Soomaaliya ee ITC.

​’Ingiriisku wuxuu ku faanayaa inuu taageero himilada Soomaaliya ee ku biirista Ururka Ganacsiga Adduunka iyada oo loo marayo iskaashigeena Xarunta Ganacsiga Caalamiga ah. Keenista khibradda WTO Muqdisho markii ugu horreysay waxay caawinaysaa in himiladaas loo beddelo horumar dhab ah,’ ayuu yiri Charles King, safiirka Ingiriiska u fadhiya Soomaaliya.

​’Ugu dambeyntii, tani waxay ku saabsan tahay abuurista fursado ganacsi, soo jiidashada maalgashiga iyo abuurista shaqooyin loogu talagalay Soomaalida.’​

Source: Xarunta Ganacsiga Caalamiga ah