Soomaaliya, Turkiga oo heshiis ku saabsan xoojinta ilaalinta qoyska iyo adeegyada bulshada saxiixay

Mogadishu (HOL) — Soomaaliya iyo Türkiye ayaa heshiis is-afgarad (MoU) ku saxiixday Sabtidii si loo xoojiyo iskaashiga adeegyada bulshada, ilaalinta qoysaska iyo xuquuqda haweenka iyo carruurta.

Heshiiska waxaa lagu saxiixay Antalya, Türkiye, xaflad dhinac ah oo ka dhacday shirka COP31 ee qaramada midoobay ee isbedelka cimilada, waxaana saxiixay Wasiirka Horumarinta Qoyska iyo Xuquuqda Aadanaha ee Soomaaliya, Khadija Maxamed Al-Makhzoumi, iyo Wasiirka Qoyska iyo Adeegyada Bulshada ee Türkiye, Mahinur Özdemir Göktaş.

Heshiisku wuxuu daboolayaa ilaalinta xuquuqda haweenka iyo carruurta, ka hortagga rabshadaha ka dhanka ah haweenka iyo tallaabooyinka lagu ilaalinayo carruurta khataraha la xiriira madalaha dijitaalka ah iyo deegaanada khadka tooska ah.

Waxa kale oo uu bixinayaa iskaashi ku saabsan hagaajinta adeegyada caafimaadka iyo waxbarashada, iyo barnaamijyada daryeelka iyo dib-u-habaynta dadka naafada ah iyo dadka waayeelka ah.

Dowladaha labaduba waxay ku heshiiyeen inay abaabulaan barnaamijyo tababar, shirar iyo siminaaro si loo xoojiyo xirfadaha xirfadlayaasha adeegyada bulshada iyo fududeynta is-weydaarsiga aqoonta iyo khibradda.

“Heshiisku waa tallaabo muhiim ah oo lagu hagaajinayo adeegyada bulshada Soomaaliya,” ayay Al-Makhzoumi ku dartay, iyadoo sheegtay in dowladda ay rajaynayso inay ka faa'iidaysato khibradda la-hawlgalayaasha caalamiga ah, gaar ahaan Türkiye, si loo xoojiyo ilaalinta qoyska iyo xuquuqda haweenka iyo carruurta.

Wasiirka Soomaaliya ayaa sidoo kale ka hadlay dhacdo dhinac ah oo ka dhacday COP31 oo diiradda saareysa xiriirka ka dhexeeya isbedelka cimilada, ilaalinta bulshada iyo awood-siinta haweenka.

Al-Makhzoumi waxay ku baaqday in maalgelinta cimilada caalamiga ah ay gaarto bulshada ugu nugul, gaar ahaan qoysaska miyiga ah ee si aan sinnayn ugu saameeyay abaaraha iyo fatahaadaha.

Waxay sidoo kale adkeysay muhiimadda ay leedahay in dumarka lagu daro horumarinta siyaasadaha cimilada iyo istaraatiijiyada la qabsiga, iyadoo muujinaysa doorkooda ku aaddan xoojinta adkeysiga bulshada.

Heshiiska wuxuu imaanayaa iyadoo Soomaaliya ay raadinayso iskaashi caalami ah oo weyn si loo hagaajiyo adeegyada bulshada iyo in la ballaariyo ilaalinta bulshooyinka ay saameeyeen xaaladaha bini'aadantinimo iyo masiibooyinka la xiriira cimilada.

Türkiye waxay ka mid tahay lamaanayaasha caalamiga ah ee ugu dhow Soomaaliya tan iyo markii Madaxweynaha Recep Tayyip Erdoğan uu booqday Muqdisho sanadkii 2011 xilli abaar iyo gaajo ba'an ay ka jirtay.

Tan iyo markaas, Ankara waxay bixisay caawimaad bini'aadantinimo iyo taageertay mashaariicda waxbarashada, daryeelka caafimaadka, kaabayaasha iyo horumarinta hay'adaha.