Hay'adda Qaramada Midoobay ee Haweenka ayaa taageertay wadatashiyo qaran oo uu hogaaminayo NUSOJ oo ku saabsan ku biiritaanka Soomaaliya CEDAW

Ururka Qaranka ee Suxufiyiinta Soomaaliyeed (NUSOJ) ayaa bilaabay silsilad wada-tashiyo ah oo ka dhacaya Soomaaliya si loo dhiso fahamka dadweynaha iyo taageerada ku aaddan ku biirista dalka Heshiiska Ka Hortagga Dhammaan Noocyada Takooridda Haweenka (CEDAW). Wada-tashiyadu waxay ka furmeen Muqdisho waxayna ka dhacayaan dalka oo dhan. Waxay fursad u siinayaan hay'adaha dowladda, bulshada rayidka ah iyo wakiilada bulshada inay ka wada hadlaan Heshiiska, habka ku biirista iyo muhiimaddiisa Soomaaliya.

Markii uu furitaanka ka hadlay, Wasiirka Kumeelgaarka ah iyo Wasiirka Dowlada Hoose ee Horumarinta Qoyska iyo Xuquuqda Aadanaha Maxamed Cusmaan Cumar ayaa sheegay in wada-tashiyadu ka caawin karaan in doodda ku saabsan ku biirista ay noqoto mid xog ogaal ah oo ka mid ah bulshada. “Tixgelinta Soomaaliya ee CEDAW waxay u baahan tahay macluumaad cad iyo ka qaybgal wax dhisaya oo ka dhex jira bulshada.

Wada-tashiyadani waxay fursad u siinayaan in si furan looga hadlo Heshiiska iyo in la tixgeliyo sida habka ku biirista uu u taageeri karo ilaalinta xuquuqda haweenka ee macnaha Soomaaliyeed,” ayuu yiri.

Rukaya Maxamed, Maareeyaha Barnaamijka Dalka ee UN Women Soomaaliya, ayaa sheegtay in wada hadalku ka caawin karo bulshooyinka iyo hay'adaha inay fahmaan Heshiiska iyo talaabooyinka ku lug leh ku biirista. “Wada hadal xog ogaal ah ayaa ka caawinaya bulshooyinka iyo hay'adaha inay fahmaan waxa CEDAW uu ka dhigan yahay iyo sida habka ku biirista uu u shaqeeyo. Wada-tashiyadani waxay abuuraan meel su'aalo lagu weydiiyo, waxayna wax ka qabtaan fikradaha qaldan waxayna keenaan aragtiyo kala duwan doodda, taasoo ka caawinaysa in la horumariyo habka ku biirista,” ayay tiri.

Xoghayaha Guud ee NUSOJ, Omar Faruk Osman, ayaa sheegay in wadatashiyadu ay ururin doonaan talooyin wax ku ool ah si loo wargeliyo talaabooyinka xiga. “Ujeedadu waa in la hubiyo in dadka ay ka qayb qaadan karaan arrimaha, ay soo jeedin karaan walaacyadooda iyo inay fikrado ka dhiiban karaan. Talooyinkooda waxay ka caawin karaan in la sameeyo khariidad muujinaysa xaqiiqooyinka Soomaaliya iyo taageerada ballanqaadka dalka ee ka saarista dhammaan noocyada takooridda haweenka iyada oo loo marayo ku biirista Heshiiska,” ayuu yiri Osman.

Shirarka waxaa ka mid ah soo bandhigyo ku saabsan mabaa'diida CEDAW iyo habraacyada ku biirista, kadibna waxaa raaci doona doodaha la fududeeyay iyo shaqo kooxeed. Ka qaybgalayaasha ayaa tixgelin doona su'aalo iyo walaacyo la xiriira qaab-dhismeedka dastuuriga Soomaaliya, fiqhiga diinta iyo dhaqamada caadiga ah. NUSOJ ayaa qabanqaabinaysa wadatashiyada iyadoo taageero ka helaysa UN Women iyo Wasaaradda Qoyska iyo Horumarinta Xuquuqda Aadanaha. Doodaha ayaa ujeedadoodu tahay in la horumariyo set talooyin ah oo loogu talagalay khariidad si loo dardar geliyo ku biirista Soomaaliya ee CEDAW.