Rabshad ayaa ka dhacday Moyale: Dilalka Aqoonyahannada Qabiilka ayaa xoojiyay Khilaafka Oromo-Soomaali

Sideed muwaadiniin Soomaali ah, oo la sheegay inay ku jiraan haween iyo carruur, ayaa la dilay weerar la tuhunsan yahay inuu la xiriiro qabiil agagaarka xadka Itoobiya–Soomaaliya, iyadoo dagaallada sii kordhaya ee Oromo-Soomaali ay cabsi ku faafiyaan guud ahaan gobolka Moyale iyo inay ku faafaan dalka Kenya ee deriska ah.

MOYALE (WDN) — Xaaladda amni ee ku xeeran Moyale, halkaas oo xuduudaha Itoobiya, Soomaaliya iyo Kenya ay ku kulmaan, ayaa si xawli ah u xumaanaysa iyadoo rabshadaha bulshada dhexdeeda iyo dilalka aargudashada qabiilka Soomaalida ay khatar ku yihiin inay gobolka horey u kacsan u beddelaan wareeg dhiig ah.

Warbixinada ka imaanaya aagga xadka ayaa sheegaya in sideed muwaadiniin la dilay subaxnimadii hore ee maanta Malkamari ka dib markii rag hubeysan ay weerareen degaan ay dadka deggan ku jireen hurdo. Dhimashadu waxay la sheegay inay badankood yihiin haween iyo carruur. Xisaabaha hore waxay muujinayaan in labadaba weerarayaasha iyo kuwa la dilay ay Soomaali yihiin, laakiin ay ka tirsan yihiin laba qabiil oo kala duwan. Xaaladaha iyo sababta ka dambeysa weerarka weli si madax-bannaan looma xaqiijin.

Dilalka ayaa ku daray cabsi kale oo khatar ah oo ku saabsan xiisadaha horey u haystay aagga Moyale, halkaas oo dagaallada u dhexeeya bulshooyinka Soomaalida iyo Oromo ee Itoobiya ay kor u qaadayaan cabsi ku saabsan iska horimaad ballaaran. Ciidamada dowladda Itoobiya ayaa la sheegay inay farageliyeen si ay u kala saaraan kooxaha is khilaafsan iyo inay xakameeyaan dagaalka.

Ujeedada muuqata ee lagu beegsanayo muwaadiniinta weerar kale oo Soomaali-on-Soomaali ah ayaa si gaar ah u walaac leh. Xilligan ay bulshooyinku la kulmayaan amni darro iyo barakac ka dhashay xiisadaha qabiilka, hubka in la isku adeegsado magac aargudasho qabiil waxay khatar ku tahay inay furto dagaal kale. Dilalka aargudashada noocan ah ma aha kaliya falal aargudasho oo shaqsiyeed ama qabiil; waxay khatar ku yihiin amniga bulshooyinka oo dhan waxayna hoos u dhigayaan fursad kasta oo nabad waarta ah.

Kriskani sidoo kale waxay saameyn ku yeelaneysaa bulshooyinka ku yaal xadka Kenya. Deganeyaasha Gobolka Marsabit ee Kenya ayaa la sheegay inay la kulmeen rasaas aan la beegsan oo ka dhacday dagaallada ka dhacay Moyale, taasoo muujinaysa sida rabshadaha ka dhacaya hal qayb oo xadka ah ay si degdeg ah u khatar gelin karto rayidka ku nool dalalka deriska ah.

Guddoomiyaha Gobolka Marsabit Mahmoud Ali ayaa sheegay in rasaasta aan la beegsan ee ka timid aagga Moyale ay dhawaan dishay laba qof oo dhaawacday 22 kale. Waxa kale oo uu sheegay in qiyaastii 50,000 oo Itoobiyaan ah oo ka barakacay dagaallada ay soo galeen Kenya, gaar ahaan Gobolka Marsabit, taasoo cadaadis dheeri ah saartay bulshooyinka maxalliga ah iyo adeegyada bini'aadantinimo.

Horumaradan waxay tilmaamayaan xaalad amni oo goboleed oo aan lagu xakameyn karin faragelinno milatari oo gooni ah. Ilaalinta rayidka, kala soocida kooxaha hubeysan iyo wada hadal degdeg ah oo u dhexeeya hoggaamiyeyaasha bulshada ayaa muhiim u ah in la hortago kororka rabshadaha.

Bulshooyinka Soomaaliyeed, dilalka ka dhacay Malkamari waa in ay u noqdaan digniin gaar ah. Inkastoo xiisadaha la leh bulshooyinka Oromo ay u baahan yihiin fiiro gaar ah oo siyaasadeed iyo amni, khilaafaadka qabiilka Soomaaliyeed ayaa kordhinaya khatarta gudaha. Bulshooyinka horey u la kulmay barakac, amni darro iyo rabshadaha xadka ma awoodaan inay cabashadooda u rogaan wareegyo aargoosi.

} Xaaladdu waxay u dhowdahay inay gaarto meel waalan oo wadajir ah: dad rayid ah ayaa lagu dilayaa bulshooyin is khilaafsan, qabiilo Soomaaliyeed ayaa la sheegay inay is weerarayaan, natiijooyinkuna waxay ka gudbayaan xuduudaha caalamiga ah. Haddii hogaamiyeyaasha deegaanka, maamulka Itoobiya iyo mas'uuliyiinta Kenya aysan si degdeg ah u dhaqaaqin si ay u xakameeyaan rabshadaha iyo inay wax ka qabtaan sababaha asaasiga ah, gobolka Moyale wuxuu khatar ugu jiraa inuu ku dhaco khilaaf ballaaran oo qoysas caadi ah ay ku bixiyaan qiimaha ugu sarreeya.

WardheerNews