Wararkii ugu dambeeyey ee ciidamada uu Turkiga u dirayo Sacuudi Carabiya

Ankara (Caasimada Online) – Baarlamaanka Turkiga ayaa Jimcihii ansixiyey sharciga lagu meelmarinayo heshiiska difaaca ee Maka, kaas oo dhigayaa in weerar lagu qaado mid ka mid ah Turkiga, Sacuudiga iyo Pakistan loo arko weerar lagu qaaday saddexdaba.

279 xildhibaan ayaa u codeeyey sharciga, halka 119 ay ka soo horjeesteen. Taageerada ugu badan waxay ka timid xisbiga talada haya ee Caddaaladda iyo Horumarka (AKP) iyo xisbiga ay isbahaysiga yihiin ee Dhaqdhaqaaqa Waddaniyiinta (MHP).

Xisbiga mucaaradka ah ee Jamhuuriga Shacabka (CHP) ayaa isna taageeray sharciga. Xisbiga ayaa laba garab u kala jabay kaddib markii hoggaamiyihiisii xilka looga qaaday amar maxkamadeed. Hoggaanka cusub ayaa ku sii dhowaanaya mowqifyada dowladda.

Madaxweyne Recep Tayyip Erdogan ayaa la filayaa inuu sharciga toddobaadkan ku daabaco faafinta rasmiga ah ee dowladda, markaas oo uu sharcigu dhaqan geli doono.

Saddexda dal ayaa heshiiska saxiixay bishii Agoosto, waxaana loo gudbiyey baarlamaanka Turkiga bishii hore.

Heshiisku wuxuu dhinacyada farayaa inay qaadaan tallaabooyinka lagama maarmaanka u ah inay is garab istaagaan haddii midkood uu la kulmo weerar hubaysan oo ka dhan ah xornimadiisa, madaxbannaanidiisa ama midnimadiisa dhuleed. Qoraalku ma magacaabayo dal ama gobol gaar ah oo loo arko khatar.

Heshiisku wuxuu ka kooban yahay 16 qodob, mana laha taariikh uu ku eg yahay. Dal saxiixay wuxuu ka bixi karaa keliya marka ay 10 sano ka soo wareegto dhaqan-galkiisa, waana inuu dalalka kale qoraal ku wargeliyo ugu yaraan saddex bilood ka hor inta uusan ka bixin.

Ilo xog-ogaal ah ayaa Middle East Eye u sheegay in saddexda dal ay ballanqaadeen inay si rasmi ah u ansixiyaan heshiiska ka hor kulamada wadatashiga ee ay yeelanayaan bishan. Sacuudiga iyo Pakistan ayaa bishii hore sheegay inay soo gabagabeeyeen ansixinta.

Qorshaha ciidamo loo dirayo Sacuudiga

Mas’uuliyiin Turki ah ayaa sheegay in tallaabada xigta ay tahay in baarlamaanka laga helo oggolaansho ciidamo loogu diro Sacuudiga. Ciidamadaas ayaa Riyaad ka caawin lahaa inay iska difaacdo weerarrada ay Xuutiyiintu ka soo qaadaan Yemen.

Wasiirka arrimaha dibadda ee Turkiga Hakan Fidan ayaa toddobaadkii hore sheegay in hawlgal kasta oo ciidamo Turki ah lagu geeyo Sacuudiga uu noqon doono mid difaac ah, isla markaana aanay ciidamadu ka hawlgeli doonin gudaha Yemen.

Il kale oo la hadashay Middle East Eye ayaa sheegtay in Ankara ay u baahan tahay inay labada dal ee kale kala xaajooto heshiis qeexaya xaaladda sharci ee ciidamada iyo shaqaalaha la socda, dabadeedna ay ansixiso.

Heshiiskaas, oo loo yaqaan SOFA, wuxuu caddeyn lahaa cidda awoodda u yeelanaysa inay qaaddo dacwadaha dembiyada iyo kuwa madaniga ah ee ay ku lug yeeshaan ciidamada iyo shaqaalaha.

Heshiisyada noocan ah waxay inta badan nidaamiyaan gelitaanka iyo ka bixitaanka dalka martida loo yahay, arrimaha kastamka iyo canshuuraha, diiwaangelinta gaadiidka iyo ilaalinta xuquuqda sharci ee ciidamada inta ay dalkaas joogaan.

Weli ma cadda in wadaxaajoodyada heshiiskaas la soo gabagabeeyey.