Dagaalka Cusub ee Itoobiya Ma Abuuri Karaa Firaaq Amni oo Soomaaliya Ka Dhasha?

Dagaalka dib uga qarxay waqooyiga Itoobiya ayaa dhalinaya walaac ku saabsan mustaqbalka ciidamada Itoobiya ee ka hawlgala Soomaaliya. Warbixin ay Bloomberg baahisay ayaa sheegtay in Addis Ababa ay qorshaynayso inay Soomaaliya kala baxdo in ka badan 3,000 oo askari, si loogu adeegsado dagaalka gudaha Itoobiya, inkasta oo dowladda Soomaaliya aysan weli helin ogeysiis rasmi ah.

Ciidamada Itoobiya waxay Soomaaliya uga hawlgalaan laba nidaam: qaar waxay ka tirsan yihiin Hawlgalka Midowga Afrika ee AUSSOM, halka kuwo kalena ay dalka ku joogaan heshiisyo laba geesood ah.

Waxay fariisimo muhiim ah ku leeyihiin gobollada Bay, Bakool, Hiiraan iyo deegaanno ku dhow xadka, waxaana dhowaan la beddelay cutubyo AUSSOM ka tirsan oo ku sugnaa Beledweyne iyo Halgan.

Weli lama caddeyn in ciidanka la qorsheynayo in laga saaro Soomaaliya ay yihiin kuwa AUSSOM, kuwa heshiiska laba geesoodka ah ama labada qayboodba. Addis Ababa si rasmi ah uma shaacin qorshaha bixitaanka, halka sarkaal ka tirsan Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya uu sheegay inaan Muqdisho lagu wargelin wax ciidan-bixis ah.

Haddii bixitaanku noqdo mid degdeg ah oo aan lagu beddelin ciidamo Soomaali ah ama kuwa AUSSOM, Al‑Shabaab waxay heli kartaa fursad ay ku weerarto saldhigyada laga baxo, waddooyinka sahayda iyo magaalooyinka xuduudaha ku dhow.

Itoobiya ayaa tallaabo la mid ah qaaday markii dagaalkii Tigray billowday 2020, markaas oo kumannaan askari oo heshiis laba geesood ah ku joogay Soomaaliya dib loogu celiyey dalkooda. Khubaradu waxay hore uga digeen in bixitaanka ciidamada Itoobiya uu abuuri karo firaaq ay Al‑Shabaab ka faa’iidaysato.

Khatartu kuma koobna fariisimaha ciidamada oo keliya, balse Itoobiya waxay door muhiim ah ku leedahay ilaalinta xadka dheer ee labada dal, xog-is-weydaarsiga sirdoonka iyo xaddididda dhaqdhaqaaqa Al‑Shabaab ee u dhexeeya Bakool, Gedo iyo Dowlad-deegaanka Soomaalida. Haddii ciidamada, diyaaradaha iyo awoodda sirdoonka Itoobiya loo weeciyo Tigray, Amxaarada iyo Canfarta, cadaadiska lagu hayo marinnada xuduudda ayaa yaraada.

Arrintani waxay ku soo beegmaysaa xilli AUSSOM ay horay u wajahaysay maalgelin iyo taageero saadka la xiriirta oo aan degganayn. Mareykanka ayaa Qaramada Midoobay siiyey hal sano oo dheeraad ah si tartiib loogu soo afjaro taageerada hawlgalka, laakiin mustaqbalka raashinka, shidaalka, caafimaadka iyo gaadiidka ay ciidamada ku tiirsan yihiin weli wuxuu ku jiraa xaalad hubanti-la’aan ah.

Dagaalka Itoobiya wuxuu sidoo kale keeni karaa barakac, ganacsi xumo iyo hub ku faafa xuduudaha gobolka, ayadoo tobannaan kun oo qof ay durba ka barakaceen dagaallada Canfarta, halka xiriirka Itoobiya iyo Eritrea uu si buuxda u burburay.

Haddaba haddii colaadda gudaha Itoobiya isu beddesho dagaal goboleed, Addis Ababa waxaa ku adkaan karta inay sii waddo kaalinteeda milatari iyo midda diblomaasiyadeed ee Soomaaliya.