Soomaali ku dhimatay duqeymo culus oo maanta ka dhacay…

Muqdisho (Caasimada Online) – Saddex qof oo Soomaali ah ayaa la xaqiijiyay inay ku geeriyoodeen duqaymo ka dhacay deegaanka Abyay ee ku yaalla xadka u dhexeeya Sudan iyo South Sudan, halkaas oo uu ka socdo dagaal u dhexeeya ciidamada dowladda Sudan iyo xoogagga RSF.

Duqaymaha ayaa lagu beegsaday suuqa weyn ee magaalada Abyay, oo ah deegaan ay Soomaalidu ku leedahay ganacsiyo waaweyn, gaar ahaan xarumaha shidaalka iyo goobo kale oo ganacsi.

Weerarradan ayaa la sheegay in ciidamada Sudan ay ku bartilmaameedsadeen xoogagga RSF oo gacanta ku haya deegaankaas, hase yeeshee waxaa ka dhashay khasaare dhimasho iyo burbur hantiyadeed oo saameeyay ganacsatada rayidka ah.

Soomaalida ku nool Abyay oo la hadlay warbaahinta ayaa sheegay in tirada dadka ku dhintay duqaymaha ay ka badnaan karto saddexda qof ee ilaa hadda la xaqiijiyay.

Waxay tilmaameen in xogta khasaaraha ay weli tahay mid aan si buuxda loo xaqiijin, iyadoo laga cabsi qabo in dhimashada iyo dhaawacyadu intaas ka badan yihiin.

Duqaymaha ayaa sidoo kale sababay gubashada xarumo ganacsi oo ay Soomaalidu leedahay, kuwaas oo intooda badan ku shaqaynayay ganacsiga shidaalka.

Dab ka dhashay weerarrada ayaa baabi’iyay hanti ganacsi, taas oo walaac xooggan ku abuurtay Soomaalida ku nool magaalada iyo ganacsatada halkaas maalgashiga ku leh.

Weerarkan ayaa kusoo beegmaya xilli Sudan ay weli ka jirto colaadda u dhexeysa ciidamada dowladda oo uu hoggaamiyo Cabdulfataax Al-Burhaan iyo xoogagga RSF ee uu hoggaamiyo Maxamed Xamdaan Dagalo, oo loo yaqaan Xametti.

Dagaalka oo billowday Abriil 2023 ayaa sababay dhimasho baahsan, barakac malaayiin qof ah iyo burbur xooggan oo soo gaaray kaabeyaasha dhaqaalaha dalka.

Labada dhinac ayaa muddo dheer ku dagaallamayay gacan ku haynta magaalooyin iyo goobo istaraatiiji ah, iyadoo duqaymaha cirka iyo dagaallada dhulka ay halis ku hayaan dadka rayidka ah.

Colaadda ayaa sidoo kale carqaladeysay ganacsiga iyo isu socodka dadka, iyadoo xaaladaha amni ee meelo badan oo dalka ah ay sii adkeeyeen helitaanka adeegyada aasaasiga ah iyo gargaarka bani’aadannimo.

Dhimashada saddexda Soomaali ah iyo burburka ganacsiyada ku yaalla Abyay ayaa muujinaya khatarta ay colaadda Sudan ku hayso dadka ajaanibta ah iyo ganacsatada ku nool goobaha ay dagaalladu saameeyeen.

Ilaa hadda, ma jiraan faahfaahin dheeraad ah oo la xaqiijiyay oo ku saabsan aqoonsiga dadka geeriyooday, tirada dhaawacyada ama baaxadda guud ee khasaaraha hantiyadeed ee ka dhashay duqaymaha.