Soomaalidii ku jirtay xabsiga Guantánamo Bay oo laga soo dejiyey Muqdisho

Muqdisho (Caasimada Online) — Siddeed nin oo Soomaali ah oo muddo ku dhow bil lagu hayey saldhigga ciidamada Mareykanka ee Guantánamo Bay ayaa laga soo masaafuriyey Mareykanka, iyagoo ugu dambeyn soo gaaray magaalada Muqdisho.

Raggan ayaa Khamiistii ka baxay Cuba, waxayna safarkooda kusoo mareen Puerto Rico, Dakar iyo Nairobi, ka hor inta aysan diyaarad kale uga soo gudbin caasimadda Kenya una imaan Muqdisho.

Adam Abdullah, oo ka mid ah ragga la soo masaafuriyey, ayaa MPR News u sheegay in markii hore ay u maleynayeen in diyaaradda ay saarnaayeen ay Guantánamo Bay u tageyso oo keliya inay shidaal qaadato, balse markii ay halkaas gaareen lagu wareejiyey xarun lagu hayo dadka ay dowladda Mareykanka u qorsheyneyso masaafurinta.

Adam ayaa sheegay in ragga Soomaaliyeed ay maalintii labaad bilaabeen cunto-joojin, kaddib markii aan loo sheegin sababta halkaas loogu hayo iyo muddada ay ku sugnaan doonaan.

“Waxay ahayd xaalad aad u adag,” ayuu yiri Adam.

Wuxuu sidoo kale ku eedeeyey ilaalada xarunta inay garaaceen kaddib markii uu ka qeyb qaatay cunto-joojinta.

“Way i garaaceen, waxayna i geliyeen qol aad u qabow si ay ragga kale u cabsi geliyaan,” ayuu Adam u sheegay MPR News.

Sheegashadaas si madax-bannaan looma xaqiijin. MPR ayaa sheegtay in Waaxda Amniga Gudaha Mareykanka aysan si gaar ah uga jawaabin eedeynta la xiriirta garaacista.

Sagaal bilood oo xabsi ah

Adam, oo 31 jir ah, ayaa Mareykanka tegay horraantii 2023, isagoo magangalyo-doon ah, waxaana loo oggolaaday inuu shaqeeyo inta dacwadiisa socdaalka ay socotay.

Wuxuu ka shaqeynayey farsamada baabuurta gobolka Minnesota markii saraakiisha socdaalka Mareykanka ay xireen 12-kii December 2025.

Kaddib waxaa loo kala wareejiyey xarumo ku yaalla Minnesota, Kentucky iyo Louisiana, ka hor inta aan dabayaaqadii August isaga iyo toddobo Soomaali kale loo gudbin Guantánamo Bay.

Sahan Journal ayaa hore u sheegtay in garsoore socdaal uu 14-kii May amray in Adam laga masaafuriyo Mareykanka, isla markaana uusan lahayn racfaan weli socda markii loo dirayey Guantánamo.

MPR ayaa sidoo kale sheegtay in baaritaan ay ku sameysay diiwaannada maxkamadaha Minnesota aysan ku helin wax dambi ah oo Adam lagu helay, marka laga reebo laba ganaax oo la xiriiray meel baabuur la dhigay xilliga barafka.

Adam ayaa sheegay in ragga Soomaaliyeed lagu hayey ilaalo adag, maalintii loo oggolaan jiray qiyaastii hal saac oo ay bannaanka ku qaataan, isla markaana silsilado lagu xiri jiray marka loo kaxeynayo inay telefoon isticmaalaan.

Wuxuu sheegay inuu sii waday cunto-joojinta ilaa loo oggolaaday inuu la xiriiro qof ka tirsan safaaradda Soomaaliya, markaas oo uu ogaaday in la qorsheynayo in Muqdisho loo masaafuriyo.

DHS oo difaacday tallaabada

Waaxda Amniga Gudaha Mareykanka ayaa difaacday tallaabooyinka laga qaaday ragga Soomaaliyeed, iyadoo sheegtay in qaar ka mid ah dadka loo qaaday Guantánamo ay lahaayeen taariikh dambiyeedyo ay ka mid yihiin weerar, hub, dhac iyo dambiyo la xiriira maandooriyaha.

Hase yeeshee, waaxdu ma aysan caddeyn eedeymaha gaar ahaan qof kasta lagu xiriirinayo.

MPR ayaa sheegtay in dowladda Mareykanka ay siddeedda nin ku tilmaantay “kuwa ugu xun”, balse aysan soo bandhigin caddeymo muujinaya dambiyo ay raggaasi ka galeen Mareykanka ama dal kale.

Adam ayaa sheegay in sagaal Soomaali ah ay ugu dambeyn raaceen diyaaraddii ku socotay Bariga Afrika — siddeeddii laga soo qaaday Guantánamo iyo nin kale oo Soomaali ah oo diyaaradda ka raacay Louisiana.

Qareen Marc Prokosch, oo matalay Adam iyo saddex ka mid ah ragga kale, ayaa sheegay in maadaama ay haysteen amarro kama dambeys ah oo masaafurin ah, tallaabada lagu celiyey Soomaaliya ay sharci ahaan u muuqatay mid sax ah.

Doodda sharci ee ugu weyn waxay hadda ku saabsan tahay adeegsiga Guantánamo Bay oo lagu hayo dadka rayidka ah ee sugaya masaafurinta, arrintaas oo kooxo xuquuqda aadanaha ah ay maxkamadaha Mareykanka ka horyimaadeen.

Adam ayaa sheegay in xitaa markii uu Muqdisho yimid uu wajahay su’aalo cusub, maadaama magaca Guantánamo uu muddo dheer la xiriiray dadka looga shakiyo argagixisada.

“Xitaa qaar ka mid ah qoyskayga ma rumeysanayaan inaan halkaas ku tegay anigoo aan wax dambi ah lahayn,” ayuu yiri.