Yaa Runtii Xoreeyay SIBU 1? Puntland iyo Qabiilka Ciraaqi ayaa Bixiya Xisaab Khilaafsan oo ku Saabsan Badbaadinta Tankerka

Booliska Badda Puntland ayaa sheegay in ciidamadooda ay dib u qabsadeen markab shidaal ah oo la afduubtay ka dib howlgal 48 saacadood ah, halka qabiil Ciraaqi ah uu sheeganayo in xubnahooda ay ka caawiyeen in markabka la sii daayo

GAROWE (WDN) — Badbaadin xiiso leh oo ka dhacday markabka shidaalka MT SIBU 1 oo la afduubtay xeebaha Soomaaliya ayaa dhalisay khilaafyo ku saabsan cidda dhab ahaan fulisay howlgalka, iyadoo maamulka Puntland ay ku amaanayso ciidamadooda badda halka qabiil Ciraaqi ah uu sheegay in xubnahooda ay u safreen gobolka si ay u caawiyaan dib u qabsashada markabka ka yimid burcad badeedda Soomaaliyeed.

Khilaafka ayaa soo baxay ka dib markii qabiilka Al-Shaghanba ee gobolka Basra ee Ciraaq uu sheegay in ku dhawaad 40 xubnood oo ka tirsan qabiilkaasi ay ka qayb galeen howlgal lagu soo celinayo markabka, kaasoo ay sheegeen in uu leeyahay ganacsade Ciraaqi ah oo ka tirsan qabiilka.

Isla waqtigaas, maamulka Puntland ayaa ku dhawaaqay in Ciidanka Booliska Badda Puntland (PMPF) ay si guul leh u sii daayeen SIBU 1 iyo 20 xubnood oo ka tirsan shaqaalaha markabka howlgal ka dhan ah burcad badeedda oo ka dhacay xeebta Mudug.

Reuters ayaa si madax-bannaan u soo warisay sheegashada Puntland, iyadoo tixraacaysa Maxamed Jama, taliyaha PMPF, oo sheegay in howlgalka uu fuliyay ciidamadii Puntland muddo laba maalmood ah iyo in markabka la sii daayay. Khilaafyada ayaa beddelay waxa markii hore lagu soo waramay in uu ahaa howlgal guul leh oo ka dhan ah burcad badeedda su'aal xiiso leh: Yaa dhab ahaan hogaaminayay howlgalka dib u sii daayay markabka?

Sheegashada Puntland: Howlgal Badeed Laba Maalmood ah

Marka la eego maamulka Puntland, markabka ayaa la soo celiyay iyadoo PMPF ay raacday markabka oo u socday xeebaha Soomaaliya. Markabka ayaa la afduubtay 20-kii Agoosto iyadoo rag hubeysan ay qabsadeen xilli uu ku socday Gacanka Cadmeed, sida ay sheegtay Hay'adda Ganacsiga Badda ee Boqortooyada Midowday (UKMTO). Kadibna waxaa loo qaaday biyaha Soomaaliya.

Mas'uuliyiinta Puntland ayaa sheegay in ciidamada badda ay fuliyeen howlgallo socday qiyaastii 48 saacadood xeebta Mudug. Warbixinadii hore ee Puntland ayaa sheegtay in 15 burcad badeed ah la qabtay, hal la dilay iyo afar dhaawacmeen, halka sarkaal ka tirsan Puntland sidoo kale uu dhaawacmay. Bayaan dambe oo ka soo baxay PMPF ayaa sheegay in tirada la qabtay ay ahayd 41 burcad badeed, hal la dilay iyo shan dhaawacmeen.

Puntland sidoo kale waxay sheegtay in markabka, xamuulkiisa iyo dhammaan 20 xubnood ee shaqaalaha ay bad qabaan. Shaqaaluhu waxay reportedly ka koobnaayeen 16 Hindi, labo Suuriyaan, hal Iraqi iyo hal Sudanese. Reuters ayaa warbixinta badbaadada u soo bandhigtay sidii howlgal ciidamada badda Puntland, iyada oo bixisay xaqiijin madax-bannaan oo xooggan oo hadda la heli karo oo ku saabsan nooca dhacdooyinka Puntland.

Nooca Iraqi

Qabiilka Al-Shaghanba ayaa soo bandhigay sheeko ka duwan. Sheekh Cali Al-Shaghanbi ayaa u sheegay warbaahinta Iraqi in qiyaastii 40 xubnood oo ka tirsan qabiilka, oo laga soo qaatay degmada Abu Al-Khasib iyo tuulada Jikour ee agagaarka Basra, ay isugu yimaadeen ka dib markii ay maqleen in markab uu leeyahay xubno ka tirsan qabiilka la qabtay.

Sidii uu sheekhu sheegay, kooxda ayaa la xiriirtay xiriirro ka baxsan Iraq si ay u helaan oo u soo celiyaan markabka. Warbixinada Iraqi ayaa sheegaya in xubnaha qabiilka ugu dambeyntii ay la kulmeen burcad badeedka la sheegay iyo in ay ka caawiyeen dib u soo celinta markabka iyo xoraynta shaqaalihiisa. Al-Shaghanbi ayaa sheegay in todobo burcad badeed ah la qabtay halka kuwa kalena ay ka baxsadeen.

Qaar ka mid ah warbixinada Iraqi ayaa sharraxay dagaal toos ah oo socday saacado badan. Qabiilka ayaa sidoo kale sheegay in howlgalka ay fuliyeen ka dib isgaarsiin iyo isku duwid la leh dowladda Soomaaliya. Si kastaba ha ahaatee, sheegashadan ma ahan mid madax-bannaan oo la xaqiijiyay.

Tirada ayaa su'aalo keentay

Akhriska tartanka wuxuu ka kooban yahay farqi weyn. Akhriska qabiilka Ciraaq wuxuu ka hadlayaa qiyaastii 40 xubnood oo qabiil ah iyo todobo burcad badeed ah oo la qabtay. Akhriska Puntland wuxuu tixraacayaa 41 burcad badeed oo la tuhunsan yahay oo la xiray, iyadoo la sheegay hal dhimasho iyo shan dhaawac.

Labada nooc sidoo kale waxay ku kala duwan yihiin nooca iyo hogaaminta hawsha. Puntland waxay sheegtay in booliskeeda badda ay fuliyeen hawsha ka dhanka ah burcad badeedda. Qabiilka Ciraaq wuxuu sheegay in xubnahooda ay u safreen aagga oo ay si toos ah uga qayb qaateen soo kabashada markabka.

Ilaha amniga badda Soomaaliyeed ee ay soo xigatay Horseed Media ayaa soo jeediyay in shaqaalaha ka shaqeeya magaca shirkadda milkiilaha tankerka ay sidoo kale ka caawin karaan ciidamada Puntland. Laakiin sawirada iyo fiidiyowyada la heli karo ma caddeyn cidda hogaaminaysay hawsha fuulista ama sida ay dhinacyada kala duwan u wada shaqeeyeen.

Maxaa La Caddeeyay — iyo Maxaa Aan La Caddeyn

Qaybo badan oo ka mid ah dhacdada ayaa hadda si weyn u cad. SIBU 1 ayaa la afduubtay August 20 gudaha Gacanka Cadmeed waxaana xigay in loo qaaday biyaha Soomaaliyeed. Puntland waxay sheegtay in ciidamada badda ay soo celiyeen tankerka meel ka baxsan Mudug kadib hawlgal laba maalmood ah. 20 xubnood oo ka mid ah shaqaalaha ayaa la sheegay inay badbaadeen. Waxa aan weli caddayn waa doorka saxda ah ee ay ciyaartay kooxda qabiilka Ciraaq.

Sheegashada Al-Shaghanba ayaa laga soo sheegay dhowr warbaahin Ciraaq, waxaana fiidiyowyada sheegaya in ay muujinayaan iska hor imaadku ay ku faafay online. Laakiin goobta saxda ah ee hawsha qabiilka la sheegay, aqoonsiga kuwa ku lug leh, qaab dhismeedka amarka iyo xiriirka u dhexeeya kooxda Ciraaq iyo ciidamada Puntland lama xaqiijin si madax bannaan.

Farqani waa muhiim. Soo kabashada badda ee guuleysata oo ay ka qayb qaataan xoogga amniga gobolka, koox qabiil shisheeye iyo shaqaale la xiriira lahaanshaha markabka ayaa noqon doonta mid aan caadi ahayn.

Faragelin Badeed oo Cajiib ah

Haddii xisaabta Ciraaq la xaqiijiyo dhammaan, waxay ku dari doontaa cabbir cajiib ah dhacdada. Tani waxay ka dhigan tahay in xubno ka tirsan qabiil ku saleysan Basra ay safar ku tageen biyo caalami ah si ay u caawiyaan soo kabashada markab lagu eedeeyay inuu leeyahay mid ka mid ah xubnahooda ka dib markii ay qabsadeen burcad badeed.

Laakiin xisaabta Puntland sidoo kale waa mid muhiim ah. PMPF waxay muddo dheer isku muujisay inay tahay mid ka mid ah xoogagga gobolka Soomaaliya ee mas'uulka ka ah la dagaallanka burcad badeedda xeebaha dheer ee Puntland. Sheegashadeeda ah inay raacday oo ay joojisay SIBU 1 ka dib markii markabka loo soo qaaday Mudug waxay ku ridaysaa badbaadada si toos ah hawlaheeda ka dhanka ah burcad badeedda.

Sheekooyinka is khilaafsan sidaas darteed waxay ka baxsan yihiin muran ku saabsan abaalmarin. Waxay keenayaan su'aalo ku saabsan cidda hogaaminaysay hawlgalka, cidda oggolaanshaha bixisay iyo sida muwaadiniinta shisheeye ay uga qayb qaadan karaan hawlgal badeed oo hubeysan gudaha biyaha Soomaaliya.

Farqiga Caddeymaha

Hadda, gabagabada ugu ammaan badan waa in SIBU 1 la soo kabtay iyo shaqaalihii la sii daayay, laakiin sheekada dhameystiran ee sida hawlgalku u dhacay weli ma cadda. Puntland waxay bixisay xisaab rasmi ah oo ay taageerayaan bayaanno ka soo baxay booliiskeeda badda iyo warbixin madax-bannaan oo ay soo saartay Reuters.

Qabiilka Al-Shaghanba ayaa bixiyay xisaabkooda, iyagoo sheeganaya in ay si toos ah uga qayb qaateen. Si kastaba ha ahaatee, midna xisaabtu si buuxda uma sharxayso joogitaanka midka kale. Fiidiyowyada iyo sawirrada ku faafaya internetka ayaa ugu dambeyntii caawin kara in la go'aamiyo waxa dhacay, laakiin kaliya ma go'aamiyaan cidda qorsheysay, amartay ama fulisay hawsha.

Markabku waa xor. Shaqaaluhu waa ammaan. Burcad badeed la tuhunsan ayaa gacanta lagu hayaa. Laakiin dagaalka ku saabsan cidda mudan sharafta badbaadinta ayaa kaliya bilaabmay. Ilaa xisaabaha tartamaya si madax-bannaan loo isku waafajiyo, badbaadinta SIBU 1 waxay ahaaneysaa sheeko leh laba nooc — iyo su'aal muhiim ah oo aan la jawaabin: Yaase dhab ahaan dib u soo celiyay markabka?

WardheerNews