Kiiskii ugu horreeyay ee cudurka Ebola oo laga helay KENYA

Nairobi (Caasimada Online) – Dowladda Kenya ayaa maanta xaqiijisay in dalkaasi laga helay kiiskii ugu horreeyay ee cudurka Ebola, iyadoo Wasaaradda Caafimaadka Kenya ay sheegtay in qofkii uu cudurka ku dhacay uu markii dambe u geeriyooday.

Wasiirka Caafimaadka Kenya Aden Barre Ducaale ayaa sheegay in qofka laga helay cudurka uu ahaa muwaadin Kenyaan ah oo muddo ku noolaa Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo, halkaas oo uu hadda ka jiro faafitaan weyn oo Ebola ah. Bukaanka ayaa Congo uga soo gudbay dhinaca Uganda, kadibna diyaarad uga soo duulay Kampala, kuna soo gaaray magaala Nairobi oo uu ugu dambeyn ku geeriyooday.

Kiiskan cusub ee laga helay Kenya ayaa sare u qaaday walaaca laga qabo faafitaanka Ebola ee Bariga Afrika, maadaama cudurka laga soo sheegay dalal dhowr ah oo gobolka ah.

Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo ayaa kamid ah dalalka uu cudurka Ebola si weyn uga soo noqnoqday, iyadoo sidoo kale kiisaska cudurka laga diiwaangeliyay dalalka deriska la ah Congo, oo ay kamid yihiin Uganda iyo Rwanda.

Xaaladdan ayaa keentay in dalalka gobolka ay xoojiyaan tallaabooyinka caafimaad iyo kuwa looga hortagayo in cudurka uu si dheeraad ah ugu faafo bulshada.

Wasaaradda Caafimaadka iyo Daryeelka Bulshada Soomaaliya ayaa dhankeeda sheegtay inay si dhow ula socoto xaaladda cudurka Ebola, iyadoo xustay inay qaaday tallaabooyin muhiim ah oo looga hortagayo khatarta uu cudurkani ku keeni karo dalka.

Wasaaradda ayaa sidoo kale muhiimad gaar ah siisay feejignaanta iyo diyaar-garowga hay’adaha caafimaadka, si looga hortago in cudurka uu gudaha Soomaaliya kusoo gaaro ama ku faafo haddii kiis laga helo.

Ebola waxaa sababa fayruska loo yaqaan Ebolavirus, waxaana qof ilaa qof loogu gudbin karaa taabashada dhiigga ama dheecaannada jirka qof qaba cudurka, gaar ahaan marka qofka uu leeyahay calaamadaha cudurka.

Calaamadaha Ebola ayaa qofka kasoo muuqan kara muddo u dhexeysa 2 ilaa 21 maalmood kadib marka uu fayrasku ku dhaco. Calaamadaha ugu waaweyn waxaa kamid ah qandho daran, murqo-xanuun, daal xad-dhaaf ah, lalabbo, shuban, calool-xanuun iyo cunaha oo xanuuna. Waxaa sidoo kale qofka lagu arki karaa indhaha oo casaada, finan maqaarka kasoo baxa iyo xaalado daran oo keeni kara dhiig-bax gudaha ah iyo in xubnaha muhiimka ah ee jirku ay shaqadooda gabaan.

Khubarrada caafimaadka ayaa xusaya in qofka qaba Ebola uu u baahan yahay in si degdeg ah loo ogaado loona geeyo xarun caafimaad, si loo yareeyo halista dhimashada iyo faafitaanka cudurka.