Kadib halis soo korortay, DF iyo Puntland oo qaaday tallaabooyin degdeg ah

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Kenya ayaa maanta xaqiijisay kiiskii ugu horreeyay ee cudurka Ebola ee laga helay dalkaas, iyadoo Wasiirka Caafimaadka Kenya, Aadan Barre Ducaale uu sheegay in bukaankii laga helay cudurka uu u geeriyooday.

Xaqiijinta kiiskan ayaa sare u qaaday walaaca laga qabo faafitaanka cudurka ee gobolka, xilli Ebola uu si weyn uga jiro Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo, halka sidoo kale laga helay dalalka deriska la ah sida Uganda iyo Rwanda.

Iyadoo laga duulayo xaaladda cusub ee ka soo korortay Kenya, Wasaaradda Caafimaadka Soomaaliya ayaa sheegtay inay si dhow uga feejigan tahay faafitaanka cudurka Ebola, iyadoo xustay inay qaaday tallaabooyin muhiim ah oo looga hortagayo khatarta uu cudurku ku yeelan karo dalka.

Cudurka Ebola waxaa sababa fayruska loo yaqaan Ebolavirus, kaas oo qof ilaa qof ugu gudbi kara taabashada dhiigga ama dheecaannada jirka qof qaba cudurka, gaar ahaan marka qofka ay ka muuqdaan calaamadaha cudurka.

Qofka uu cudurku ku dhaco waxaa calaamadaha looga arki karaa muddo u dhexeysa 2 ilaa 21 maalmood, waxaana kamid noqon kara qandho daran, murqo-xanuun, daal xad-dhaaf ah, lalabo, shuban iyo calool-xanuun.

Calaamadaha kale ee lagu arki karo qofka qaba cudurka waxaa kamid ah cunaha oo xanuuna, indhaha oo casaada ama gaduuta, dhiig-bax gudaha ah, finan kasoo baxa maqaarka iyo xubnaha jirka qaarkood oo shaqada joojiya.

Dhanka Puntland, Wasaaradda Caafimaadka Dowladda Puntland ayaa sheegtay inay xoojisay u-diyaargarowga cudurka Ebola, kaddib markii Kenya ay xaqiijisay kiiska ugu horreeyay ee cudurkaas, iyadoo sidoo kale sheegtay inay si dhow ula socoto xaaladda caafimaad ee gobolka.

Wasaaradda Caafimaadka Puntland ayaa caddeysay in ilaa hadda aan Puntland laga xaqiijin wax kiis ah oo Ebola ah, balse ay si gaar ah ula socoto xaaladda cudurka ee ka jirta dalalka deriska ah iyo guud ahaan gobolka, gaar ahaan kiiska laga xaqiijiyey Kenya.

Wasaaraddu waxay sidoo kale sheegtay inay xoojisay tallaabooyinka u-diyaargarowga, ogaanshaha hore iyo jawaabaha degdegga ah ee la xiriira ka hortagga cudurka Ebola, iyadoo tallaabooyinkaas lagu xoojinayo awoodda looga hortagi karo faafitaanka cudurka.

Puntland ayaa shacabka ugu baaqday in qof kasta oo leh qandho, daal daran, madax-xanuun, murqo-xanuun, matag, shuban ama dhiig-bax aan caadi ahayn, gaar ahaan qof safar ku tagay dal uu cudurku ka jiro, uu si degdeg ah ula xiriiro xarunta caafimaad ee ugu dhow.

“Wasaaraddu waxay si joogto ah ula shaqaynaysaa hay’adaha dowladaha ee ku shaqada leh maaraynta khataraha iyo bah-wadaagta caafimaadka, si loo xoojiyo awoodda Puntland ee ka hortagga, ogaanshaha iyo ka jawaabidda cudurrada faafa iyo xaaladaha degdegga ah ee caafimaadka, oo uu ka mid yahay Ebola,” ayaa lagu yiri warsaxaafadeed kasoo baxay Wasaaradda Caafimaadka Puntland.

Si kastaba, Wasaaradda Caafimaadka heer federaal iyo maamulka Puntland ayaa ku booriyay bulshada inay ka feejignaadaan calaamadaha cudurka, isla markaana ay raacaan tilmaamaha caafimaad ee la xiriira ka hortagga iyo xakameynta Ebola, iyadoo la xoojinayo diyaar-garowga caafimaad ee Soomaaliya.