Dhaqaalaha Somalia oo wajahaya caqabado is-biirsaday iyo IMF oo digniin soo saartay

Muqdisho (Caasimada Online) – Hay’adda Lacagta Adduunka ee IMF ayaa saadaalisay in kobaca dhaqaalaha Soomaaliya uu sannadka 2026 ku ekaan doono 2.3%, iyadoo dhaqaalaha dalka ay saameynayaan dhowr caqabadood oo isbiirsaday.

Warbixinta IMF ayaa lagu sheegay in hoos u dhaca gargaarka dibadda tan iyo 2025, abaaraha soo noqnoqda, saameynta colaadda Bariga Dhexe iyo isbeddellada la xiriira doorashooyinka dalka ay ka mid yihiin arrimaha cadaadiska ku haya dhaqaalaha Soomaaliya.

Sida ay hay’addu sheegtay, xaaladahan ayaa saameyn ku yeeshay dhaq-dhaqaaqa dhaqaale, waxayna sidoo kale sare u qaadeen cadaadiska sicir-bararka iyo cunto-yaraanta, iyadoo dhaqaalaha dowladda uu isna wajahayo culaysyo dheeraad ah.

Marka la eego saadaasha sanadaha soo socda, IMF waxay filaysaa in kobaca dhaqaalaha Soomaaliya uu 2027 kor ugu soo laaban karo 2.7%, halka muddada dhexe uu gaari karo ilaa 4%, haddii la sii wado dadaallada dib-u-habeynta iyo xoojinta dhaqaalaha.

Dhinaca sicir-bararka, hay’addu waxay saadaalisay inuu sannadkan gaari doono 6.5 boqolkiiba. Abaaraha daba dheeraaday iyo carqaladaha ku yimid ganacsiga caalamiga ah ayaa lagu sheegay inay ka mid yihiin waxyaabaha sare u qaadaya qiimaha badeecooyinka.

Xitaa iyadoo ay jiraan cadaadisyadaas, xawaaladaha ay Soomaalida dibadda kasoo diraan ayaa weli ah il muhiim ah oo dhaqaale iyo lacag qalaad u ah qoysas badan. Si kastaba, IMF waxay ka digtay in dhaqaalaha Soomaaliya uu weli nugul yahay marka la eego xaaladaha dibadda.

Miisaaniyadda dowladda ayaa iyaduna wajahaysa cadaadis, iyadoo IMF ay qiyaastay in khasaaraha miisaaniyadda Soomaaliya uu 2026 noqon doono 0.9% wax-soo-saarka gudaha. Hay’addu waxay saadaalisay in khasaarahaasi uu 2027 hoos ugu dhici karo 0.5%.

Si loo yareeyo cadaadiska maaliyadeed, IMF waxay dowladda kula talisay inay sii xoojiso ururinta dakhliga gudaha, gaar ahaan canshuuraha iyo kastamyada, isla markaana ay xakameyso kharashaadka dowladda, iyadoo horumar laga sameynayo maamulka maaliyadda iyo deynta.

IMF ayaa sidoo kale tilmaantay in Bangiga Dhexe ee Soomaaliya uu horumar ka sameynayo kormeerka hay’adaha maaliyadeed iyo ballaarinta adeegyada maaliyadeed.

Waxay dowladda ku boorrisay inay si taxaddar leh u sii waddo dib-u-habeynta lacagta dalka marka la buuxiyo shuruudaha lagama maarmaanka ah.

Dhanka khataraha mustaqbalka, hay’addu waxay ka digtay in xaaladda dhaqaale ay kasii dari karto haddii ay dhacaan abaaro ama dhibaatooyin cimilo oo daran, colaado cusub oo gobolka ka qarxa ama hoos u dhac dheeraad ah oo ku yimaada gargaarka caalamiga ah.

Qiimeyntan ayaa timid kaddib wadahadallo ay wafdi IMF ah oo uu hoggaaminayay Ran Bi la yeesheen mas’uuliyiinta Soomaaliya intii u dhexeysay 21-ka September iyo 1-da October 2026, kuwaas oo qayb ka ahaa qiimeynta sannadlaha ah ee hay’addu ku sameyso dhaqaalaha Soomaaliya.